W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności Cookies"

Rozumiem i zgadzam się

Alternatywy do cyklicznych silikonów

2025-08-20 / Autor: Aleksandra Kondrusik, Dr Koziej

Emolienty są jedną z największych grup składników formuł kosmetycznych znajdujących się w recepturze. Receptura emulsji O/W może zawierać od 5 do 30% fazy emolientowej, zaś w układach W/O może być jej jeszcze więcej. Emolienty są substancjami, które sprawiają, że skóra staje się bardziej miękka w dotyku oraz natłuszczona. Niniejsza grupa surowców ma więc duży wpływ na kształtowanie konsystencji masy, odczucia sensoryczne, nawilżenie skóry czy dostępność substancji aktywnych. Jednym z najbardziej kontrowersyjnym typów emolientów są silikony.

Najpopularniejszą grupą silikonów są lotne, cykliczne metylosiloksany, do których należą D4 – oktametylocyklotetrasiloksan, D5 – dekametylocyklopentasiloksan oraz D6 – dodekametylocykloheksasiloksan. Znajdują one szerokie zastosowanie w branży kosmetycznej oraz farmaceutycznej. Przez długi czas stosowanie cyklicznych silikonów było uznawane za bezpieczne. Jednakże liczne badania wykazały, że niniejsze związki mogą bioakumulować się w organizmach żywych oraz w ekosystemie. Otrzymane wyniki badań skłoniły grupy badawcze do oceny toksykologicznej silikonów oraz analizy ich wpływu na człowieka – np. w powietrzu, mleku matki, wodzie pitnej czy żywności, ale także wyrobach medycznych i kosmetycznych.

Silikony cykliczne są wykorzystywane nie tylko w kosmetyce białej, ale także w kolorowej. Cyclopentasiloxane dzięki temu, że jest lotnym silikonem, zapewnia trwałość pomadek (nie pozostawia śladów przy kontakcie pomalowanych ust ze szklanką). D5 znajduje zastosowanie w formułach podkładów, które są emulsjami wody w silikonie, jednakże popularność tego typu fluidów spada. Zastąpienie D5 w podkładach, bez utraty jakości makijażu, jest skomplikowane. Trwałość produktów przeznaczonych do makijażu jest cechą szczególnie poszukiwaną w przypadku podkładów. Jeśli produkt zawiera lotny rozpuszczalnik, pomaga mu utrzymać film na twarzy. Cyklopentasiloksan do tej pory był stosowany w tego typu recepturach, jednak coraz częściej jest zastępowany przez rozpuszczalniki węglowodorowe, jak np. Isodecane, Isohexadecane, Undacane czy Tridecane.

Pierwszym z silikonów, który został sklasyfikowany w 2008 r. na podstawie Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 do niechlubnej kategorii substancji rakotwórczych, mutagennych lub toksycznych dla rozrodczości CMR, kategoria 2 był D4. Dodatkowo w 2015 r. D4 wraz z D5 zostały dodane przez ECHA do grupy spełniających kryteria substancji bardzo trwałych i bardzo bioakumulatywnych, przedstawionych w załączniku XIII do rozporządzenia REACH. D4 sklasyfikowano dodatkowo jako substancję toksyczną dla środowiska wodnego i mogącą powodować długotrwałe szkodliwe skutki dla życia wodnego (kategoria 4).

D4, D5 oraz D6 w 2018 r. zostały uznane przez ECHA za Substancje Wzbudzające Bardzo Duże Obawy (SVHC), podlegające obowiązkowi uzyskania zezwolenia ze względu na swoje właściwości. Obecnie D4 w Rozporządzeniu (WE) nr 1223/2009 zajmuje pozycję 1388 w załączniku II Wykazu substancji zakazanych w produktach kosmetycznych, a D5 i D6 są w okresie przejściowym procesu legislacyjnego.

Poprzednia strona 1 2 Następna strona