2022-05-11 / Autor: Izabela Chabowska, Aleksandra Konieczna, Urszula Popowska, Zuzanna Zaremba, EUROFINS Dermscan Poland Sp. z o.o.
Badania kosmetyków przed wprowadzeniem na rynek odgrywają coraz większą rolę w dzisiejszym przemyśle kosmetycznym. Pierwsze testy kosmetyczne miały miejsce w USA w 1933 roku, kiedy produkt do przyciemniania rzęs Lash Lure spowodował ślepotę u szesnastu kobiet. Jako barwnik użyto w nim parafenylenodiaminę, substancję chemiczną niezwykle toksyczną dla organizmu. W tamtych latach badania kosmetyków nie były regulowane przez Federalną Agencję ds. Leków, a zagrożenia związane z parafenylenodiaminą były nieznane. Dopiero po incydencie z Lash Lure i kilku innych podobnych, w 1938 roku Kongres przyznał Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) prawo do regulowania produkcji kosmetyków, a FDA uchwaliła Federalną Ustawę o Żywności, Lekach i Kosmetykach (FD&C) w celu określenia bardziej rygorystycznych przepisów dotyczących produktów kosmetycznych.
Chociaż FD&C nie wymagała wykorzystania zwierząt do testowania kosmetyków pod kątem bezpieczeństwa, przemysł kosmetyczny coraz częściej uciekał się do eksperymentów na zwierzętach, co w tamtych czasach było powszechną praktyką naukową w zakresie testowania. Testy na zwierzętach były stosowane od czasów starożytnych do opracowywania nowych produktów i technik medycznych oraz farmaceutycznych. Jednak względy etyczne i naukowe dotyczące eksperymentowania na zwierzętach, a także rosnące zaniepokojenie opinii publicznej losem zwierząt laboratoryjnych, zadały tej praktyce poważny cios.
Do europejskiego prawa regulującego badania na zwierzętach wcielono etyczną zasadę 3R (ang. replacement, reduction, refinement), pierwotnie sformułowaną jeszcze pod koniec lat 50. Zasada 3R opisuje konieczność zmniejszenia liczby wykorzystywanych zwierząt, ale przede wszystkim do zastąpienia ich przez modele in vitro, ex vivo i in silico, a także do doskonalenia metod alternatywnych. W 1986 roku Rada Wspólnot Europejskich przyjęła Dyrektywę 86/609/EWG w sprawie ujednolicenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów doświadczalnych i innych celów naukowych.
W konsekwencji wprowadzenia nowych regulacji ustawodawcy stopniowo ograniczali wykorzystywanie zwierząt w procedurach testowania kosmetyków. W 1998 roku Wielka Brytania jako pierwsza całkowicie zabroniła wykorzystywania zwierząt do testowania kosmetyków. Unia Europejska wprowadziła zakazy testowania produktów i składników kosmetycznych na zwierzętach odpowiednio we wrześniu 2004 roku i marcu 2009 roku, a w marcu 2013 roku wszedł w życie całkowity zakaz.
Dyrektywa 2010/63/EU regulująca to zagadnienie została przyjęta przez wszystkie kraje Unii i stopniowo wprowadzana w życie, zgodnie z ustawodawstwem poszczególnych państw. W Polsce została przyjęta w postaci ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych i edukacyjnych (Dz.U. 2015, z 26 lutego 2015 r. poz. 266) i weszła w życie 27 maja 2015 roku. Ustawa ta wymaga przestrzegania postanowień dyrektywy, jak również wprowadzania zasady 3R. Inne przepisy opisujące konieczność zastąpienia testów na zwierzętach to rozporządzenie w sprawie produktów kosmetycznych (1223/2009), REACH (2007/2006) oraz klasyfikacja, oznakowanie i pakowanie (CLP) (1272/2008).

"Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.
WięcejSklep
Książka: Surfaktanty i ich zastosowanie w produktach kosmetycznych
95.00 zł
Książka: Atlas Mikrobiologii Kosmetyków
94.00 zł
Książka: Zagęstniki (modyfikatory reologii) w produktach kosmetycznych
78.00 zł
“Chemia i Biznes” nr 3/2026
30.00 zł
"Kosmetyki i Detergenty" nr 2/2026
30.00 zł
Emulsje i inne formy fizykochemiczne produktów kosmetycznych. Wprowadzenie do recepturowania
108.00 zł
WięcejNajnowsze
WięcejNajpopularniejsze
WięcejPolecane
WięcejSonda
Czy w Twojej firmie brakuje specjalistów z branży chemicznej (inżynierowie procesowi, chemicy, automatycy)?
WięcejW obiektywie
Clean & Care Forum 2026+: dialog kluczem do konkurencyjności
Ponad 130 przedstawicieli przemysłu, administracji, nauki i organizacji branżowych spotkało się w Warszawie...
PCI Days: trzy dni dla przemysłu farmaceutycznego, kosmetycznego oraz suplementów diety
W dniach 16-18 czerwca 2026 roku w EXPO XXI Warszawa odbyła się VII edycja Targów PCI Days -...
Druga edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego potwierdziła potrzebę spotkań branży kosmetycznej
170 osób uczestniczyło w drugiej edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Kosmetycznego....
Jubileuszowa edycja Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego pełna nowości i inspiracji
175 osób uczestniczyło w 15. edycji Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Detergentowego, która...