Relacja z konferencji

W Warszawie już po raz piąty spotkali się uczestnicy Międzynarodowej Konferencji Przemysłu Chemii Gospodarczej (12 maja 2015 r.). Zorganizowane przez wydawnictwo EPS Media (wydawca m.in. czasopisma „C&B. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej”) wydarzenie zgromadziło 165 gości, co było rekordem frekwencji, jeśli chodzi o wcześniejsze odsłony omawianego wydarzenia.

Uczestnicy wysłuchali 14 prezentacji omawiających najważniejsze zagadnienia z dziedziny surowców, technologii związanej z praniem i zmywaniem, czyszczeniem twardych powierzchni oraz legislacji odnoszącej się do branży chemii gospodarczej. Wśród uczestników spotkania byli m.in. właściciele, prezesi, dyrektorzy zarządzający, menedżerowie marketingu i sprzedaży w firmach produkcyjnych i dystrybucyjnych, menadżerowie decydujący o zakupach w firmach z branży chemii gospodarczej, pracownicy działów R&D firm przemysłu chemii gospodarczej oraz przedstawiciele nauki.

Organizatorów wspomogli sponsorzy: Brenntag Polska, Ciech Trading, Dow Polska oraz Smurfit Kappa Polska. Patronat merytoryczny nad konferencją objął Euromonitor International, zaś patronami zostały takie organizacje, jak Polskie Stowarzyszenie Producentów Kosmetyków i Środków Czystości oraz firma PMR.

Tradycyjnie uczestnicy konferencji wypełnili anonimowe ankiety na temat poziomu organizacji konferencji oraz prezentowanych prelekcji. Oceny można było dokonać w skali 1-6 (im wyższa nota, tym lepiej). 84,2% ankietowanych wystawiło oceny 5 i 6 w odniesieniu do poziomu organizacyjnego wydarzenia. Niemal 3/4 uczestników konferencji (71,9%) uznało, że konferencja pod względem poziomu merytorycznego zasłużyła na oceny 5 i 6.

Zaproponowano również listę zagadnień, które należałoby włączyć do zakresu merytorycznego następnych edycji konferencji. Są to m.in. surowce stosowane w sektorze chemii profesjonalnej i instytucjonalnej; recepturowanie, przygotowywanie formulacji; ekologiczne rozwiązania; zagadnienia legislacyjne / certyfikacyjne oraz rozwiązania w zakresie chemii samochodowej, produktów do zmywania w zmywarkach, odświeżaczy powietrza.

Kolejna edycja Konferencji odbędzie się 26 kwietnia 2016 r.

Prezentujemy główne tezy wszystkich konferencyjnych wystapień:

Aleksandr Levicev, Euromonitor International
Analizując europejski rynek produktów chemii gospodarczej prelegent zauważył, iż w 2014 r. zanotowano w branży wzrost wartości bieżącej. Omówił także zwyczaje zakupowe w zakresie wyboru produktów chemii gospodarczej. Jego zdaniem, coraz więcej Polaków poszukuje produktów, które są wygodne w użyciu i szybkie w działaniu, czyli np. tabletek do WC oraz kapsułek z płynnym detergentem. W naszym kraju chętnie sięga się też po produkty o zaawansowanych formulacjach, wyższej skuteczności, dodatkowych korzyściach lub wygodnym sposobie użycia. Trend ten sprawia, że producenci regularnie rozszerzają ofertę o nowości.

Ponadto przedstawiciel Euromonitor International wskazywał trendy w zakresie rozwoju produktów, w tym produktów pozycjonowanych jako naturalne i innowacyjne; zastanawiał się nad głównymi czynnikami wzrostu rynku chemii gospodarczej w Europie i w Polsce oraz starał się odpowiedzieć na pytanie o obecne preferencje konsumentów i ich zmiany na przestrzeni lat. W jego ocenie, kluczowym czynnikiem dla przyszłości branży będzie rosnący udział wartości detalicznej segmentu marek własnych w rynku chemii gospodarczej.

Zoltán Szilágyi, CTAdvisors
Wystąpienie koncentrowało się na omówieniu procesu czyszczenia z wykorzystaniem bakterii, co stanowi połączenie chemii i biologii i jest podstawą otrzymania skutecznego i bezpiecznego konceptu produktowego. Zdaniem prelegenta, rośnie rola bakterii, będących integralną częścią biosfery, w segmencie chemii gospodarczej. Oto bowiem w ramach procesu biofermentacji opracowuje się i hoduje specjalne szczepy bakterii. Tego typu innowacja zakłada wykorzystanie mikroorganizmów do biodegradacji resztek organicznych w czyszczeniu i sterylizacji nierównych powierzchni. Dotyczy to zwłaszcza miejsc, w których gnijące i rozkładające się substancje organiczne mogą powodować nieprzyjemny zapach i nagromadzenie patogenów.

Jak tłumaczył Zoltán Szilágyi, antagonistyczne działanie wybranych szczepów bakterii kierowane jest przeciwko patogenom. Co ważne, bakterie te pozyskiwane są ze źródeł naturalnych i są całkowicie biodegradowalne, a dodatkowo wspierają rozkład ścieków oraz środków powierzchniowo czynnych znajdujących się w formulacjach czyszczących. Są także bezpieczne w użyciu - badania dermatologiczne potwierdziły brak ich wpływu na skórę i oczy wśród ludzi.

Denis Hurand-Grenier, Seppic
Przedstawiciel francuskiej firmy zachęcał do stosowania krótkołańcuchowych alkiloglukozydów w chemii gospodarczej, przemysłowej i instytucjonalnej. Związki te pochodzą z odnawialnych źródeł, są całkowicie biodegradowalne na drodze tlenowej i beztlenowej oraz mają pożądany obecnie profil ekotoksykologiczny.

W połączeniu z innym związkami powierzchniowo czynnymi zmniejszają działanie drażniące na skórę. Są łatwe w recepturowaniu, kompatybilne z większością surowców, nie mają punktu zmętnienia – można jest stosować bez ograniczeń w wysokich temperaturach, są odporne zarówno na wysokie, jak i niskie pH.

Dzięki właściwościom hydrotropowym stabilizują wysokoalkaliczne receptury z dużą zawartością elektrolitów oraz wzmacniają działanie innych detergentów obecnych w recepturze poprzez ich doskonałą solubilizację w roztworze. Ponadto są łatwo spłukiwalne, zapewniają połysk oraz są bezpieczne dla powierzchni z tworzyw sztucznych.

Tim Whiteley, CPL Aromas
W chemii gospodarczej coraz większą popularność zdobywa nowa generacja kapsułek zapachowych. Koresponduje to z faktem, iż w ciągu ostatnich lat znacząco wzrosły oczekiwania konsumentów w zakresie substancji zapachowych. Dotyczy to produktów do higieny osobistej produktów i toaletowych, jak również chemii gospodarczej. W niektórych przypadkach oczekiwania te zaspokojono dzięki nowym formulacjom podstawowym i zapachowym. Branża doszła jednak do punktu, w którym oczekiwania dotyczące działania substancji zapachowych mogą być spełnione jedynie dzięki zastosowaniu technologii kapsułkowania. Przykładowo, w odniesieniu do środków piorących konsumenci oczekują, że ubrania zachowają zapach przez 7-10 dni.
Jak tłumaczył Tim Whiteley, warunek ten spełnia jedynie dodanie do produktu nie tylko zwykłego zapachu w postaci płynnej, ale także substancji zapachowej w kapsułkach.

Stworzenie substancji zapachowych w kapsułkach o określonych parametrach nie jest jednak proste. Oto bowiem wiele produktów chemii gospodarczej, do których dodawane są takie substancje, charakteryzuje się agresywnym działaniem na materiały tradycyjnie stosowane do kapsułkowania substancji zapachowych. I właśnie dlatego opracowano nowe formy kapsułkowania, mające na celu ochronę substancji zapachowej oraz zapewnienie parametrów użytkowych oczekiwanych przez konsumentów. Rozwiązania te okazały się skuteczne w przypadku płynów do tkanin.

Jordan Sarica, Dow Chemical Company
Przedstawiciel jednej z największych chemicznych firm świata przybliżył zalety wykorzystania modyfikatorów reologii w celu podniesienia jakości płynnych formulacji detergentowych. Ocenił, że wiele tradycyjnych formulacji wykorzystuje zdolność surfaktantów do samoczynnego gęstnienia, co w połączeniu z zastosowaniem soli pozwala zagęszczać detergenty w płynie. Obecnie jednak przy tworzeniu formulacji detergentów coraz częściej odchodzi się od tradycyjnych mechanizmów zagęszczania i szuka się rozwiązań zapewniających dodatkowe korzyści w postaci niższych kosztów i lepszych parametrów użytkowych. Najnowsze rozwiązania idą w kierunku bardziej złożonych profili reologicznych poszerzających właściwości aplikacyjne detergentu o korzyści wynikające z użycia określonych składników, takich jak substancje zapachowe w kapsułkach.

W swojej prezentacji Jordan Sarica omówił działanie modyfikatorów reologii nowej generacji, które ułatwiają tworzenie formulacji pozwalających na produkcję płynnych detergentów przy zapewnieniu optymalnego stosunku kosztu do jakości. Nierzadko formulacje te zawierają mniej substancji powierzchniowo czynnych.

Anna Chinyaeva, Lubrizol Advanced Materials
W swoim wystąpieniu konferencyjnym manager firmy Lubrizol skupiła się na tematyce płynnych detergentów do prania. Przypomniała, że od nowoczesnych środków piorących oczekuje się nie tylko usuwania zabrudzeń, ale też konsumenci poszukują produktów, które zapewnią im funkcjonalność i wygodę. Wybierają oni te produkty, które pozwolą zmniejszyć liczbę etapów w procesie prania, co przekłada się na oszczędność czasu i pieniędzy. Trend ten spowodował wzrost popularności środków typu „dwa w jednym”. Środki te zarówno piorą, jak i zmiękczają tkaniny.

- W odpowiedzi na oczekiwania rynku firma Lubrizol opracowała polimer Noverite 301, będący innowacyjnym dodatkiem zmiękczającym do detergentów piorących typu „dwa w jednym”. Noverite 301 to hydrofilowy kopolimer amfoteryczny, który doskonale nadaje się do tkanin i sprawia, że stają się one bardziej miękkie i puszyste, bez pogorszenia skuteczności usuwania zabrudzeń. Oprócz efektu zmiękczania polimer pozwala zachować właściwości włókien w zakresie wchłaniania wilgoci. W praktyce oznacza to bardziej miękkie oraz chłonne ręczniki i większą wygodę używania odzieży sportowej – tłumaczyła Anna Chinyaeva.

Josef Löbbecke, Wacker Chemie
Ekspert niemieckiej firmy skupił się na środkach piorących i omówił sposób, w jaki odbywa się przywracanie odporności przed wodą i brudem za pomocą produktów bazujących na silikonach. Przekonywał, że wraz z rosnącą popularnością tzw. odzieży outdoorowej i ochronnej klienci oczekują nowych rozwiązań w zakresie odpowiedniej pielęgnacji tego typu ubrań. Utrzymywanie odzieży w dobrej kondycji wymaga jednak częstszego prania, co z kolei rodzi zapotrzebowanie na odtwarzanie fabrycznej impregnacji. Niestety też oryginalne zabezpieczenie przed wodą i zabrudzeniami jest tracone pod wpływem czynników mechanicznych i chemicznych.

Prelegent dowodził, iż niektóre nowe mikroemulsje silikonowe mogą stanowić bazę dla wysokowydajnych, wodorozcieńczalnych środków impregnujących. W jego opinii, eliminacja związków fluorowych i katalizatorów metaloorganicznych niesie za sobą korzyści w sferze toksykologicznej, jak również redukuje negatywny wpływ na środowisko naturalne. Nowe produkty cechuje też doskonała hydrofobowość i dobra odporność na suche zabrudzenia.

Cesare Fumagalli, BASF Italia
Nowe możliwości w obszarze czyszczenia twardych powierzchni były tematem wystąpienia gościa z Włoch. Jak przyznał, czynnikami determinującymi kluczowe trendy na rynku chemii gospodarczej są wygoda, bezpieczeństwo, wydajność i ekologia. W przypadku środków do czyszczenia powierzchni najważniejsza jest jednak skuteczność.

Przedstawiciel BASF zapoznał zebranych z istotą działania etoksylatów alkoholi, które charakteryzują się doskonałymi właściwościami nawet w przypadku zabrudzeń oleistych. Przekonywał, że dodanie poliglukozydów alkilowych może znacząco poprawić stabilizację piany, zachowanie połysku, kompatybilność z tworzywami sztucznymi i ochronę skóry. Właściwości te doskonale sprawdzają się przy tworzeniu łagodnych i bardziej przyjaznych środowisku środków do czyszczenia powierzchni. Jednakże w przypadku produktów premium konieczne jest zapewnienie nie tylko wysokiej skuteczności czyszczenia, ale też uzupełnienie ich o tzw. efekt ułatwiania ponownego czyszczenia, szybkie schnięcie bez zacieków oraz oszczędność czasu.

- Polimery modyfikujące powierzchnię to doskonała odpowiedź na potrzebę tworzenia produktów zapewniających większą wygodę. Środki te umożliwiają tworzenie formulacji spełniających różnorodne oczekiwania konsumentów i dotyczących szerokiego zakresu produktów do czyszczenia powierzchni – zarówno kwasowych środków czyszczących do pryszniców z efektem anti-rain, jak i zasadowych środków odtłuszczających ułatwiających ponowne czyszczenie.

Michael Fender, Evonik Industries
Prelegent z Niemiec, reprezentujący lidera światowego rynku produkcji betain, czwartorzędowych środków powierzchniowo czynnych i emulsji silikonowych, omówił zagadnienie związane z niskopieniącymi środkami powierzchniowo czynnymi przeznaczonymi do czyszczenia powierzchni specjalnych. Przedstawił serię produktów z tego obszaru opracowanych przez Evonik. Były to m.in. surfaktanty ze zdolnością do szybkiego zwilżania. Gwarantują one uzyskanie takich właściwości, jak np. szybka penetracja brudu, wysokie możliwości emulgujące i dyspergujące, wysoka wydajność stosowania oraz osiągnięcie efektu szybkiego schnięcia powierzchni. Przedstawił także zalety silikonowych surfaktantów przeznaczonych do poprawy zwilżania powierzchni, takich jak wykładziny z PCW i innych syntetycznych materiałów. Przynoszą one zwiększoną wydajność czyszczenia ze względu na wysoką prędkość zwilżania powierzchni niepolarnych. Sporo miejsca w trakcie prezentacji poświęcono także biodegradowalnym surfaktantom silikonowym o bardzo dobrej rozprowadzalności i właściwościach zwilżających.

Sandra Catarino, Solvay
Nowa generacja syntetycznych polimerów ułatwiająca czyszczenie nowoczesnych powierzchni (również tych z tworzywa sztucznego) była tematem wystąpienia przedstawicielki koncernu Solvay. Wyszła ona z założenia, iż tworzywa sztuczne zrewolucjonizowały wyposażenie elementów kuchennych, zastępując drewno, szkło i ceramikę. Materiały takie, jak melamina, poliwęglan i PMMA umożliwiają zachowanie czystości, są łatwiejsze w utrzymaniu i bardziej odporne na ścieranie, wysoką temperaturę i wilgoć.

– Polimery Mirapol Surf S to stosowana od wielu lat gama substancji do hydrofilizacji powierzchni. Technologia ta dobrze sprawdza się na tradycyjnych powierzchniach, takich jak ceramika, szkło i stal nierdzewna. Firma Solvay wprowadza obecnie na rynek nową i opartą na syntetycznych surowcach technologię Mirapol Surf N do hydrofilizacji nowoczesnych powierzchni na bazie tworzyw sztucznych. Oferuje ona mniej plam i zacieków, szybsze i bardziej równomierne schnięcie i łatwość ponownego czyszczenia, dzięki zmniejszeniu przylegania zabrudzeń. Technologię Mirapol Surf N opracowano z myślą o łagodnym czyszczeniu i szybszym schnięciu kuchennych powierzchni z tworzyw sztucznych oraz plastikowych naczyń w ostatniej fazie cyklu zmywarki. Środek ten nadaje się także do tworzywowych drzwi kabin prysznicowych. Co więcej może też zainteresować producentów środków czyszczących do innego rodzaju powierzchni, np. do białych tablic i stołów laboratoryjnych – przekonywała Sandra Catarino z koncernu Solvay.

Dorota Kaczorowska, THETA Doradztwo Techniczne
Autorka, będąca specjalistką w dziedzinie wprowadzania do obrotu produktów biobójczych, ich rejestracją i oznakowaniem, omówiła najważniejsze zapisy rozporządzenia biocydowego 528/2012, które rzutują na utrzymanie produktu biobójczego w obrocie. Wyjaśniła, że pozwolenia na obrót produktem biobójczym z datą ważności do 31 grudnia 2024 r. mogą zostać wcześniej anulowane w przypadku niespełnienia przez podmiot wprowadzający odpowiednich wymagań. W związku z tym konieczne jest przygotowanie się producentów, dystrybutorów, importerów produktów biobójczych do nadchodzących zmian.

Przypomniała też, że zgodnie z rozporządzeniem od 1 września 2015 r., produkt biobójczy składający się z substancji czynnej zawartej w wykazie właściwych osób, zawierający lub wytwarzający tę substancję, nie może być udostępniany na rynku, chyba że dostawca substancji lub dostawca produktu znajduje się w przedmiotowym wykazie w odniesieniu do grup produktowych, do których należy dany produkt.

Prelegentka poinformowała ponadto, że w przypadku, gdy nie złożono wniosku o pozwolenie ani wzajemne uznanie równoległe po upływie 180 dni od dnia zatwierdzenia substancji czynnej lub substancji czynnych, zaprzestaje się udostępniania na runku produktu biobójczego, przy czym wykorzystywanie istniejących zapasów tego produktu biobójczego może być kontynuowane przez okres nieprzekraczający 365 dni od daty zatwierdzenia substancji czynnej lub substancji czynnych. Dlatego też ważne jest sprawdzenie dotychczasowych danych dostawców substancji, tak aby w przypadku niezgodności móc w odpowiednim czasie dokonać stosownych zmian w pozwoleniu, a w przypadku zatwierdzenia substancji czynnej przedłożyć nową dokumentację rejestracyjną według wymagań europejskich.

Valerie Murset, Dow Microbial Control
O produktach biobójczych w kontekście najnowszych wymagań CLP mówiła przedstawicielka Dow Microbial Control. Stwierdziła, że formulacje HI&I są bardzo zróżnicowane w zakresie wartości pH i użytych składników, natomiast jedna rzecz je łączy – woda. Tam, gdzie pojawia się woda, pojawia się życie, zwłaszcza w postaci mikroorganizmów. Właśnie dlatego w większości formulacji HI&I ogromne znaczenie odgrywa zastosowanie odpowiednich rozwiązań konserwujących. Ich dobór odbywa się nie tylko w oparciu o dane na temat ich skuteczności i zgodności z daną formulacją, ale także w oparciu o obowiązujące przepisy.

Przy wyborze produktów biobójczych to właśnie ustawodawstwo (np. Art. 95) jest najważniejszym czynnikiem, jaki należy brać pod uwagę. Prelegentka przypomniała, że w 2015 r. wchodzi w życie wiele zmian w przepisach europejskich odnoszących się do Rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, zwłaszcza w odniesieniu do Artykułu 58, dotyczącego oznakowania wyrobów poddanych działaniu produktów biobójczych. Równie istotne zmiany dotyczyć będą wykazu dostawców zatwierdzonych przez ECHA oraz Rozporządzenia Komisji nr 286/2011 dostosowującego do postępu naukowo-technicznego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, a także nowych wymogów w zakresie oznakowania wszystkich substancji chemicznych uznanych za uczulające.

Marcin Kadłubowski, AM Solutions
Tematyka związana z rozporządzeniem CLP znalazła swoje odbicie także w wystąpieniu tego prelegenta. Prezentacja dotyczyła omówienia technik badawczych pomocnych w ocenie zgodności produktów z regulacjami CLP. Regulacje przynoszone przez wspominany akt prawny nakładają bowiem na producentów obowiązek specjalnego znakowania produktów lub wymuszają na nich zaprojektowanie nowego systemu zabezpieczenia mikrobiologicznego. Nowo projektowane formulacje, poza spełnieniem wymogów CLP, muszą także spełniać odpowiednie normy jakości. Producenci mają więc obowiązek zwrócenia szczególnej uwagi na takie aspekty, jak kompatybilność nowego konserwantu z formulacją produktu, skuteczność konserwacji oraz jej stabilność.

Wystąpienie koncentrowało się zatem na przybliżeniu istoty różnych typów badań oraz ich przydatności w procesie kontroli jakości produktów. Chodziło o badania fizykochemiczne, badania mikrobiologiczne oraz badania analityczne.

Katarzyna Łubińska, Polskie Stowarzyszenie Producentów Kosmetyków i Środków Czystości
W ostatnim czasie zaszły spore zmiany legislacyjne w odniesieniu do kapsułek żelowych. Mając więc na uwadze zdarzające się wypadki z udziałem dzieci, KE przyjęła środki prawne zobowiązujące producentów kapsułek do prania z płynnym detergentem w jednostkowych opakowaniach rozpuszczalnych do stosowania nieprzezroczystych opakowań zewnętrznych zaopatrzonych w wytrzymałe zamknięcia wielokrotnego użytku, które utrudniają otwarcie przez dzieci. Na opakowaniu zewnętrznym producent musi ponadto w widoczny sposób umieścić zwrot „Chronić przed dziećmi”. Samo opakowanie rozpuszczalne, w którym zamknięta jest mieszanina piorąca, powinno zawierać gorzki składnik. Jest to przydatne w sytuacji, gdy dziecko weźmie taką kapsułkę do ust. Gorzki smak sprowokuje je bowiem do natychmiastowego wyplucia kapsułki. Określono również minimalną wytrzymałość mechaniczną opakowania rozpuszczalnego oraz minimalny czas rozpuszczenia filmu.

Ekspertka przypomniała także, że wprowadzono zmiany do Artykułu 35(2) i dodano nową sekcję (3.3) w załączniku II rozporządzenia CLP. Stowarzyszenie uczestniczyło w procesie tworzenia tych zmian w aktywny sposób.