Relacja z konferencji

Wydawnictwo EPS Media, wydawca czasopisma „Chemia i Biznes”, "CiB. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej" i portalu www.chemiaibiznes.com zorganizowało w Warszawie III Międzynarodową Konferencję Przemysłu Chemii Budowlanej. Wydarzenie zgromadziło blisko 80 osób.

Konferencja odbyła się 8 grudnia br. W programie znalazło się 11 prelekcji związanych z przemysłem chemii budowlanej. Integralną częścią konferencji była też debata panelowa „Polscy producenci na rynkach zagranicznych. Gdzie szukać przewag konkurencyjnych?”. Uczestniczący w niej goście (Jacek Michalak, wiceprezes zarządu do spraw rozwoju Grupy Atlas; Maciej Pasternak, manager w zespole Innowacji w PwC Polska oraz Małgorzata Walczak-Gomuła, prezes zarządu ASM - Centrum Badań i Analiz Rynku) dyskutowali nad takimi kwestiami, jak m.in., czy bycie liderem polskiego rynku chemii budowlanej oznacza bycie liderem rynku europejskiego? Europa Wschodnia czy Europa Zachodnia: gdzie bardziej opłaca się inwestować? Czy polskie firmy posiadają wystarczające zasoby i kompetencje, by skutecznie działać na zagranicznych rynkach chemii budowlanej? W jaki sposób potencjał badawczo – rozwojowy firm wpływa na podnoszenie szans eksportowych? Innowacje jako metoda budowania przewagi na rynkach zagranicznych. Szczegółowy zapis debaty znajdzie się w najbliższym numerze czasopisma „Chemia i Biznes”

Sponsorami tegorocznej konferencji były: Asseco Poland S.A., Dow Polska Sp. z o.o., Konica Minolta Sensing Europe B.V. Sp. z o.o. Oddział w Polsce oraz Omya Sp. z o.o.

Ofertę na swoich stoiskach zaprezentowały firmy: Asseco Poland S.A., Dow Polska Sp. z o.o., Konica Minolta Sensing Europe B.V. Sp. z o.o. Oddział w Polsce, PROJPRZEM EKO Sp. z o.o.

Patronat nad imprezą objęły organizacje branżowe: Polska Izba Przemysłu Chemicznego, Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń, Polskie Stowarzyszenie Producentów Styropianu. Patronem Merytorycznym wydarzenia było PMR, a patronem branżowym ASM - Centrum Badań i Analiz Rynku Sp. z o.o.

Patronami medialnymi były: www.chemiabudowlana.info, www.chemiabudowlana.pl oraz Miesięcznik Izolacje.

Poniżej przedstawiamy omówienie 11 konferencyjnych prelekcji.

 

Mariusz Sochacki, Polska Agencja Badawcza Budownictwa

„Budownictwo polskie w 2015 - stagnacyjny rozwój czy łapanie oddechu przed nadchodzącym boomem?”

Sytuacja w przemyśle chemii budowlanej w ścisły sposób uzależniona jest od ogólnej koniunktury w budownictwie. Prelegent wskazał najważniejsze czynniki uniemożliwiające wzrost w polskim sektorze budowlanym w 2015 r. To przede wszystkim malejące tempo wzrostu produkcji budowlanej, spadek zamówień publicznych na roboty budowlane, regres w budownictwie inwestycyjnym, spadek zatrudnienia w branży, utrzymywanie spadkowych tendencji cenowych oraz słabnące tempo wzrostu produkcji materiałów budowlanych.

Przez trzy kwartały 2015 r. zaobserwowano osłabienie wielkości produkcji większości materiałów i wyrobów dla budownictwa. O ile w 2014 r. aż 21 spośród 26 analizowanych grup wyrobów zanotowało wyższy poziom produkcji niż w roku wcześniejszym, o tyle w 2015 r. taki wzrost udało się osiągnąć w 14 grupach wyrobów (m.in. cement – 0,8%; wapno – 5,5%; elementy ścienne silikatowe – 26,3%; masa betonowa prefabrykowana – 3,5%; polistyren do spieniania – 11,4%, asfalty – 16,2%).

Jeśli chodzi natomiast o pozytywne zjawiska występujące w branży budowlanej, to wymieniono stabilną sytuację gospodarczą i stały wzrost podstawowych wskaźników gospodarczych; poprawę kondycji finansowej firm budowlanych, wzrost wynagrodzeń w firmach budowlanych, wzrost liczby wydanych pozwoleń i rozpoczętych budów mieszkań.

 

Tadeusz Wasąg, Stowarzyszenie Producentów Chemii Budowlanej

 „Tendencje na rynku chemii budowlanej na przykładzie domieszek do betonu na tle zmian w branżach chemii i betonu”

Domieszki do betonu to materiał dodawany podczas wykonywania mieszanki betonowej, w ilości nie większej niż 5% masy cementu w betonie, w celu zmodyfikowania właściwości mieszanki betonowej i/lub stwardniałego betonu. Cel stosowania domieszek to wydłużenie urabialności betonu, przyspieszenie i/lub opóźnienie wiązania, podniesienie trwałości, uzyskanie wysokiej ciekłości oraz podniesienie wytrzymałości betonu.

W trakcie swego wystąpienia prezes SPChB uznał, iż rozwój technologii betonu oznacza zwiększenie zastosowania domieszek. Jeśli chodzi z kolei o tendencje globalne na rynku domieszek do betonu, to następuje stopniowe zmniejszanie udziału tradycyjnych domieszek na bazie lignosulfonianów i naftalenów. Mamy też do czynienia z rozwojem domieszek polimerowych PCE, stosowaniem specjalnych domieszek PCE do betonów wysokich klas o niskiej lepkości. Powstają również specjalne domieszki wydłużające utrzymanie konsystencji, reduktory skurczu, domieszki przyspieszające lub opóźniające hydratację cementu oraz domieszki modyfikujące lepkość mieszanek betonowych.

W 2015 r. rynek domieszek do betonu wynieść ma ok. 72 tys. ton, choć jeszcze w 2011 r. było to 100 tys. ton. 6% w rynku domieszek stanowią domieszki do wibroprasy, zaś 29% plastyfikatory tradycyjne. Jednocześnie udział superplastyfikatorów tradycyjnych sięga na rynku domieszek do betonu 18%, zaś superplastyfikatorów i plastyfikatorów na bazie PCE – 33%.

 

Dariusz Turski, Uzin Polska

„Ekologiczne trendy w materiałach chemii budowlanej. Porównanie parametrów lakierów na bazie wodnej z lakierami rozpuszczalnikowymi”

Autor wskazał na ekologiczne korzyści podłóg z naturalnego drewna. Stwierdził, iż do produkcji drewna, jego przetwarzania i usuwania odpadów używa się znacznie mniej energii niż przy innych materiałach budowlanych. Jednocześnie, po każdej wycince drzew, lasy są ponownie obsadzane z myślą o następnych pokoleniach. W istocie zatem wykorzystywanie produktów z drewna przekłada się na większy poziom zalesiania globu. Od 1990 r. powierzchnia lasów w Europie wzrasta o 800 tys. ha rocznie. Tylko 64% tego, co zostało w danym roku posadzone jest ścinane.

Ekspert uznał, że podejście ekologiczne na rynku chemii budowlanej to coś więcej niż tylko sam produkt – to także wypełnianie wymogów Deklaracji Środowiskowej Produktu, która jest zweryfikowanym raportem dotyczącym wpływu na środowisko naturalne procesu produkcji i pełnego cyklu życia produktu. Deklaracje EPD oparte są na ocenie cyklu życia produktu, który szczegółowo opisuje jego wpływ na środowisko naturalne podczas produkcji i użytkowania. Firma UZIN, jako jedyny producent na rynku, posiada 11 dokumentów EPD.

Ponadto w trakcie prezentacji omówiono klasyfikację lakierów, dzieląc je na podkładowe oraz nawierzchniowe oraz wedle innego kryterium na: z katalizatorem kwasowym; olejowo – żywiczne; uretanowe; poliuretanowe jednoskładnikowe; poliuretanowe dwuskładnikowe; poliuretanowo – akrylowe oraz utwardzane UV. Przedstawiono także etapy wykonywania powłoki ochronnej i rodzaje stosowanych w tym celu produktów.

 

Catherine Corfias Zuccalli, Coatex

„Open Your Mind to Pseudoplastic Thickeners”

Prelegentka, będąca regionalnym kierownikiem laboratorium dla dodatków do powłok w firmie Coatex oraz odpowiadająca w niej za pomoc techniczną w regionie EMEA, a także za badania techniczne i prowadzenie szkoleń w temacie właściwości reologicznych, omówiła znaczenie zagęstników w segmencie chemii budowlanej.

Skupiła się na zagęstnikach o profilu pseudoplastycznym, które mogą być używane w szerokiej gamie aplikacji. Ich profil reologiczny gwarantuje bowiem bardzo dobrą stabilność. W prezentowanym w trakcie konferencji przypadku przedstawiono wnioski z badania trzech różnych typów zagęstników o profilu pseudoplastycznym. Ich wyniki zostały scharakteryzowane w kilku zastosowaniach, obejmujących szeroki zakres warunków w odniesieniu do wypełniacza i zawartości spoiwa. Główne różnice zostały poświadczone w preparatach otrzymanych z trzech prezentowanych zagęstników. Wszystkie różnice zmierzono w odniesieniu do zachowania żelu, odporności na krople wody i stosowania teksturowanych powłok. Zilustrowano także, w jaki sposób konstrukcja zagęstnika pozwala kontrolować pojedyncze właściwości, które zazwyczaj są połączone.

 

Katarzyna Walusiak, Laboratorium Chemii Budowlanej Efekt

„Wpływ dodatków upłynniających na właściwości podkładów podłogowych”

Autorka dokonała podziału podkładów podłogowych na te związane (zespolone) z podłożem oraz niezwiązane z podłożem (pływające). Przedstawiła także podział wylewek samopoziomujących. Są to wylewki anhydrytowe oraz wylewki cementowe.

W oparciu o wylewki anhydrytowe można uzyskać podkład o grubości 2-70 mm. Wylewki takie cechują się wysoką wytrzymałością mechaniczną, dużą odpornością na skurcz, nie wymagają zbrojenia oraz żadnych zabiegów pielęgnacyjnych po ułożeniu. Dodatkowo w pomieszczeniu poniżej 50 m2 nie wymagają wykonywania szczelin dylatacyjnych, z wyjątkiem tych po obwodzie – między podkładem a ścianami.

Z kolei wylewki cementowe, w oparciu o które można uzyskać podkład o grubości 10-70 mm stosuje się w łazienkach i pralniach. Gwarantują one szybszy czas schnięcia od wylewek anhydrytowych oraz wymagają zbrojenia na trudnych podłożach. Równocześnie jednak w pomieszczeniach o powierzchni 35-60 m2 nie ma konieczności wykonania szczelin dylatacyjnych, w sytuacji gdy podłoże jest zwykłe.

Podczas prezentacji przedstawiono wyniki testowania cementowej wylewki samopoziomującej. Głównymi użytymi składnikami były cement portlandzki (CEM I 42,5 R, CEM II/B-S 42,5 N, CEM III/A 42,5 N), cement glinowy, kruszywo, dodatek upłynniający. Okazało się, że dodatek upłynniający oraz rodzaj zastosowanego cementu mają ogromny wpływ na właściwości samopoziomujących podkładów podłogowych. Najniższy skurcz osiągnęły próbki podkładów z CEM III/A 42,5 N.

 

Anna Jarosik, PCC Prodex

„Niezawodność systemów poliuretanowych stosowanych w efektywnej izolacji konstrukcji budowlanych”

Stosowanie pianki poliuretanowej niesie za sobą bardzo dużo korzyści, zarówno czysto materialnych (oszczędności na energii oraz na przyszłych renowacjach budynków), ale również dla środowiska naturalnego (do produkcji pianki poliuretanowej stosuje się poliole na bazie surowców odnawialnych).

Wprawdzie na rynku budowlanym dostępnych jest wiele alternatywnych do poliuretanów materiałów izolacyjnych, to jednak, zestawiając wartości współczynników przewodzenia ciepła, wymagana grubość dla izolacji PUR jest najmniejsza - prawie o 50% cieńsza w porównaniu do tradycyjnych materiałów. Inne zalety pianek poliuretanowych to brak mostków termicznych dzięki bezspoinowej powłoce, wysoka stabilność parametrów w czasie i w szerokim zakresie temperatur (od -30⁰C do 120⁰C), doskonała przyczepność do różnych materiałów budowlanych, duża wytrzymałość mechaniczna (nawet 350 kPa), trwałość wykonanej izolacji i to w najcięższych warunkach. Pianki poliuretanowe zapewniają także odporność chemiczną na rozcieńczone ciecze alkaliczne i kwaśne oraz większość rozpuszczalników organicznych, gwarantują szybki i łatwy sposób aplikacji oraz odporność na grzyby, pleśnie i gryzonie.

Popularne rozwiązania PUR obejmują m.in. wewnętrzną izolację poddaszy i ścian, zewnętrzną izolację dachów, izolacyjne płyty okładzinowe, wewnętrzną izolację poddaszy i ścian, izolację podłóg i fundamentów oraz izolację ścian metodą wtryskową.

 

Marcin Kadłubowski, AM Solutions

„Testy mikrobiologiczne jako narzędzie kontroli jakości procesu produkcyjnego i produktu”

Prelegent podkreślił, że badania mikrobiologiczne końcowego produktu (in-can, dry films, badania starzeniowe) są ważnym elementem kontroli jakości, zaś ich złe wyniki powinny skłonić producentów do głębszego poszukiwania źródeł problemu. W tym celu należy zwykle dokonać porównania produktu z laboratorium z produktem z linii produkcyjnej, przeprowadzić ocenę jakości mikrobiologicznej surowców i wody, przeanalizować czystość produkcji oraz uwzględnić tzw. czynnik ludzki. Regularnie wykonywane badania mikrobiologiczne pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych problemów, szybkie działania naprawcze oraz zachowanie jakości produktu przy niewielkich kosztach.

W ocenie prezesa AM Solutions, aby zidentyfikować źródło problemów mikrobiologicznych testy powinny obejmować całość procesu produkcyjnego, a punktem wyjścia powinien być końcowy produkt.

Jeśli chodzi o badania takiego produktu końcowego, to w grę wchodzi ocena skuteczności konserwacji „in-can”, ocena skuteczności ochrony powłok „dry film” oraz inne badania analityczne i starzeniowe.

Nieoczekiwane i złe wyniki w teście „in-can” są najczęściej sygnałem, że dzieje się coś niedobrego i powinno to stanowić punkt wyjścia do dalszego szukania źródła problemu. Formulacja opracowywana w warunkach laboratoryjnych musi zostać wtedy skonfrontowana z produktem schodzącym z linii produkcyjnej. Z kolei w ramach oceny skuteczności ochrony powłok – „dry film” następuje ocena wpływu dodatków na skuteczności zabezpieczenia, np. stabilizację koloru, wydłużenie trwałości zabezpieczenia. Pamiętać jednak trzeba, że poprawiając jeden parametr można pogorszyć pozostałe.

 

Robert Chrobak, Dow Microbial Control

„2015 – Czy byłeś gotowy na zmiany legislacyjne?”

Autor wystąpienia przypomniał, że kończący się rok był czasem wielu zmian w dziedzinie prawodawstwa chemicznego. Te zmiany to m.in.:

  • Rozporządzenie 1272/2008 (CLP) – reklasyfikacja mieszanin do 1 czerwca br.

- 2 ATP do (CLP)

- 6 ATP (CLP)

  • Rozporządzenie BPR

- Art. 58 – efektywny od momentu wejścia w życie zapisów rozporządzenia

- Art. 95 – stał się efektywny 1 września br.

  • Lista zatwierdzonych dostawców substancji czynnych lub produktów biobójczych publikowana na stronach Europejskiej Agencji Chemikaliów od 1 września br.
  • Zmiany w ramach Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW).

W prezentacji omówiono nowe wymagania dotyczące oznakowania oraz konsekwencje wynikające z 2 ATP do CLP.

Wiele miejsca poświęcono także przyszłości uwalniaczy formaldehydu. Oto bowiem Rozporządzenie UE nr 605/2014 (6 ATP) jest kolejnym aktem dostosowującym do postępu naukowo-technicznego rozporządzenie UE nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (CLP).

W tym kontekście wiedzieć trzeba, iż 6 ATP wprowadziło m.in. nową oficjalną klasyfikację formaldehydu (HCHO) – substancja kancerogenna kat. 1B oraz mutagenna kat. 2.

Próbując odpowiedzieć na pytanie, jaka przyszłość czeka uwalniacze formaldehydu, ekspert stwierdził, iż komentarze przemysłu w tej sprawie są wciąż rozpatrywane, jednak branża broni niezależnej klasyfikacji uwalniaczy formaldehydu, bazując na właściwościach toksykologicznych poszczególnych substancji oraz biorąc pod uwagę limity klasyfikacji dla wolnego formaldehydu. Przemysł wychodzi z założenia, że uwalniacze powinny być zaklasyfikowane jako kancerogenne, jedynie gdy zawierają więcej niż 0,1% wolnego HCHO. Niektóre kraje UE naciskają jednak na klasyfikację bazującą na potencjalnej ilości uwalnianego HCHO. Oznacza to klasyfikację wszystkich uwalniaczy HCHO jako kancerogennych kat. 1B.

Pierwsza decyzja komitetu RAC przy Europejskiej Agencji Chemikaliów dotycząca uwalniacza formaldehydu spodziewana jest w przyszłym roku. Po dwóch – trzech latach nowa klasyfikacja i oznakowanie będą obowiązującym prawem.

 

Anna Frączkowska, THETA Doradztwo Techniczne

„Wyroby poddane działaniu produktów biobójczych”

Ekspertka przypomniała, iż za produkt biobójczy uznaje się poddany działaniu produktów biobójczych wyrób o podstawowej funkcji biobójczej. Wyrób poddany działaniu może być wprowadzony do obrotu tylko wtedy, gdy wszystkie substancje czynne zawarte w produktach biobójczych, których działaniu został poddany lub które zawiera, zostały zatwierdzone dla odpowiedniej grupy produktowej i zastosowania oraz spełnione są wszystkie wymienione tam warunki lub ograniczenia. W ramach przepisów przejściowych wprowadzane do obrotu mogą być wyroby zawierające substancje czynne, które do 1 września 2016 r. zostaną zgłoszone do programu przeglądu. W przypadku braku zgłoszenia substancji do tej daty do programu przeglądu wyroby mogą być udostępniane do 1 marca 2017 r.

Poinformowano, iż do obowiązków producentów i importerów, jeśli chodzi o wyroby będące produktem biobójczym należy uzyskanie pozwolenia. Jeśli chodzi natomiast o wyroby poddane działaniu z deklaracją właściwości biobójczych, wówczas do obowiązków producentów i importerów należy zawarcie odpowiednich informacji na etykiecie. Z kolei w przypadku wszystkich wyrobów poddanych działaniu obowiązkiem producentów i importerów jest udzielenie informacji.

W trakcie prelekcji stwierdzono, że wyroby poddane działaniu z zadeklarowanymi właściwościami biobójczymi muszą m.in. posiadać na etykiecie informację, iż dany wyrób zawiera produkty biobójcze; wymienione muszą być właściwości biobójcze przypisywane wyrobowi poddanemu działaniu produktów biobójczych; wymienione muszą być nazwy substancji czynnych zawartych w tych produktach biobójczych oraz wszelkie instrukcje stosowania, w tym wszelkie środki ostrożności, które należy zastosować ze względu na produkty biobójcze. Udzielanie informacji odbywa się w ten sposób, iż na wniosek konsumenta dostawca wyrobu przedstawia w terminie 45 dni i nieodpłatnie informacje na temat produktu biobójczego, którego działaniu poddany został wyrób.

 

Tomasz Kaczyński, Marta Balcerowska, Kancelaria prawnicza Domański Zakrzewski Palinka (DZP)

„Praktyki antykonkurencyjne na rynku chemii budowlanej. Przegląd orzecznictwa i praktyki UOKiK”

Prelegenci omówili najciekawsze przypadki, w których na polskim rynku chemii budowlanej dochodziło do porozumień ograniczających konkurencję. Poinformowali, iż zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów, ale też ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji, a także polegające na podziale rynków zbytu lub zakupu oraz stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów stwarzających tym osobom zróżnicowane warunki konkurencji.

Sankcją za zawarcie takiego porozumienia jest jego nieważność (w całości lub w części); kara finansowa nakładana na strony porozumienia do dziesięciokrotności obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok nałożenia kary dla każdego uczestników; a także kara finansowa do 2 mln zł nakładana na osoby zarządzające, które w ramach sprawowania swojej funkcji umyślnie dopuściły (przez swoje działanie lub zaniechanie) do naruszenia zakazu.

Prelegenci odpowiedzieli też na pytanie, w jaki sposób należy unikać zagrożeń?

Przede wszystkim trzeba koniecznie wiedzieć, że kwestie ceny odsprzedaży są kluczowe i w tym obszarze należy zachować szczególną ostrożność. Ponadto informowanie dystrybutora o cenie powinno następować jedynie w formie sugestii lub rekomendacji (niewiążących). Należy się także wystrzegać zapisów, które mogłyby zostać interpretowane jako element nacisku na kontrahenta (zastrzeżenia kar finansowych, utrata rabatów, zakończenie współpracy).

 

Agnieszka Kowalska, Marek Skrzyński, ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku

„Finansowanie innowacyjnych rozwiązań w sektorze chemii budowlanej ze środków europejskich”

W prezentacji przedstawiono możliwości pozyskiwania przez firmy z branży chemii budowlanej wsparcia finansowego.

Na 1,6 mld zł w okresie 2014 – 2020 mogą liczyć z funduszy strukturalnych w ramach Programu Operacyjny Inteligentny Rozwój – Szybka Ścieżka małe i średnie przedsiębiorstwa. Zakres wsparcia dotyczy realizacji projektów, które obejmują badania przemysłowe i prace rozwojowe albo prace rozwojowe (projekty, w których nie przewidziano prac rozwojowych nie mogą uzyskać dofinansowania). Instytucją wdrażającą jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

Na kolejne 461 mln zł mogą liczyć przedsiębiorstwa w ramach PO IR 2.3 – Bon na Innowacje. Tutaj dofinansowanie przeznaczone jest na realizację projektów obejmujących zakup od wykonawcy usługi polegającej na opracowaniu nowego lub znacząco ulepszonego wyrobu, usługi, technologii produkcji lub nowego projektu wzorniczego. Instytucją wdrażającą jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.

303 mln zł znajduje się w puli PO IR 3.2.2 – Kredyt na Innowacje. Finansowane będą inwestycje technologiczne, mające na celu zakup i wdrożenie nowej technologii lub wdrożenie własnej nowej technologii. Technologia będąca przedmiotem wdrożenia musi mieć postać prawa własności przemysłowej lub wyników prac rozwojowych, wyników badań przemysłowych lub nieopatentowanej wiedzy technicznej. Instytucją wdrażająca jest Bank Gospodarstwa Krajowego.

Ponadto 50 mln zł jest w dyspozycji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, będącej instytucją wdrażającą dla programu PO IR 2.3.4 – Ochrona Własności Przemysłowej. Program wspierać ma działania związane z uzyskaniem ochrony własności przemysłowej i komercjalizacją przedmiotów zgłoszenia, tj. patentów, praw ochronnych na wzory użytkowe oraz praw z rejestracji na wzory przemysłowe.

Prelegenci omówili też istotę dwóch projektów: HISER i BERTIM. Pierwszy dotyczy innowacyjnych rozwiązań dla wydajnego recyklingu i odzysku cennych surowców ze złożonych odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Drugi renowacji energetycznej budynków poprzez prefabrykowane moduły z drewna.