Wybielacze w detergentach

• Strona główna
• Artykuły
• Wybielacze w detergentach

2026-07-21  / Autor: Joanna Skopińska-Wiśniewska, Laboratorium Funkcjonalnych Materiałów Polimerowych, Wydział Chemii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, NatChemLab Sp. z o.o.

Oprócz podchlorynu sodu stosuje się również inne chlorowe środki wybielające, np. podchloryn wapnia, a także chlorowane izocyjanurany, m.in. dichloroizocyjanurynian sodu (SDIC) oraz trichloroizocyjanurynian sodu (TCCA). Podchloryn wapnia wykorzystywany jest głównie w zastosowaniach przemysłowych i dezynfekcji, natomiast izocyjanurany stanowią kluczową grupę chlorowych wybielaczy stałych, szeroko stosowanych w proszkach i tabletkach do prania, dzięki wysokiej zawartości aktywnego chloru, szybkiemu rozpuszczaniu oraz mniejszej szkodliwości dla tkanin niż roztwory podchlorynu sodu.

Należy jednak podkreślić, że stosowanie wybielaczy chlorowych wiąże się z ryzykiem powstania szkodliwych produktów ubocznych, np. dioksyn i chlorowanych związków organicznych. Substancje te są toksyczne dla ekosystemów wodnych i trudne do usunięcia ze ścieków, co stanowi realne zagrożenie zarówno dla środowiska, jak i zdrowia ludzi. Ponadto, chlorowe wybielacze muszą być zwykle dodawane oddzielnie do prania ze względu na ograniczoną stabilność, zwłaszcza w obecności metali ciężkich, które katalizują ich rozkład i przyspieszają utratę aktywności roztworu. Z tego względu ich wykorzystanie na świecie wyraźnie spada. W ciągu ostatniej dekady globalne zużycie chlorowych środków wybielających obniżyło się o około 15% i postulowane jest jego dalsze ograniczanie.

Wybielacze tlenowe

Tlenowe środki wybielające są obecnie najszerzej stosowaną grupą wybielaczy. Ich działanie polega na utlenianiu barwnych związków obecnych we włóknach lub plamach za pomocą aktywnego tlenu uwalnianego z nadtlenku wodoru (H₂O₂) albo jego stałych nośników, takich jak nadwęglany czy nadborany, z których po rozpuszczeniu w wodzie powstaje nadtlenek wodoru. W lekko zasadowym środowisku kąpieli piorącej H₂O₂ rozkłada się, tworząc reaktywne formy tlenu, m.in. rodniki nadtlenkowe i jon perhydroksylowy (HO2-), które są skutecznymi wybielaczami. Jednocześnie H₂O₂ może samorzutnie rozkładać się do tlenu cząsteczkowego i wody, co w efekcie obniża efektywność wybielania. Proces ten silnie przyspieszają nawet śladowe ilości jonów metali ciężkich, dlatego tlenowe wybielacze należy wzbogacać o chelatory i stabilizatory, które wiążą metale i spowalniają rozkład nadtlenku. Zaleca się także ograniczenie dostępu światła oraz kontrolę temperatury przechowywania, aby zachować pełną aktywność tlenowych preparatów wybielających.

ARTYKUŁ DOSTĘPNY W "Kosmetyki i Detergenty" nr 2/2026

"Kosmetyki i Detergenty" to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

chemia gospodarczadetergentyprzemysł detergentowywybielacze