Produkty do higieny jamy ustnej

• Strona główna
• Artykuły
• Produkty do higieny jamy ustnej

2023-07-19  / Autor: Dominika Dąbrowska-Wisłocka, Olga Zavyalova; Katedra Technologii Chemicznej Środków Leczniczych, Wydział Farmaceutyczny, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), OnkoLABS sp. z o.o. - producent kosmetyków

Składniki aktywne w produktach do higieny jamy ustnej

Jama ustna stanowi dobre środowisko do rozwoju i kolonizacji mikroorganizmów patogennych, dlatego znaczna ilość produktów do higieny jamy ustnej zawiera substancje o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i dezynfekującym, takie jak pochodne fenoli, na przykład triklosan (INCI: Triclosan), kwasy hydroksybenzoesowe, IV-rzędowe aminy tłuszczowe czy nanosrebro. Triklosan, oprócz działania przeciwbakteryjnego, wykazuje też działanie przeciwzapalne oraz ogranicza tworzenie się płytki nazębnej. Nie charakteryzuje się jednak selektywnym działaniem na florę bakteryjną jamy ustnej, z tej przyczyny przy dłuższym stosowaniu może doprowadzać do naruszenia równowagi mikrobiologicznej. Jego maksymalne dopuszczalne stężenie w preparatach wynosi 0,2%. Innym składnikiem o podobnym działaniu jest chlorheksydyna (INCI: Chlorhexidine Digluconate – diglukonian chlorheksydyny), która oprócz tego, że ma potencjał bakteriostatyczny i bakteriobójczy, stanowi czynnik łagodzący i hamujący w przypadku gromadzenia się kamienia nazębnego. Chlorheksydyna jest składnikiem stosowanym w leczeniu chorób przyzębia. Jest przeznaczona wówczas wyłącznie do krótkotrwałego stosowania (długotrwałe używanie produktu może spowodować powstanie przebarwień na języku i zębach). Innym skutecznym syntetycznym składnikiem przeciwdrobnoustrojowym jest chlorek cetylopirydyniowy (INCI: Cetylpyridinium Chloride), stosowany w stężeniu 0,05-0,1%. Podobnie jak chlorheksydyna, minimalizuje powstawanie płytki nazębnej, zmniejsza zapalenie dziąseł i błony śluzowej. Ze względu na kationowy charakter jest niekompatybilny ze składnikami o charakterze anionowym i z polifosforanami. Chlorek cetylopirydyniowy jest mniej toksyczny niż chlorheksydyna, nie ma wyraźnego działania drażniącego i nie plami zębów. Warto jednak pamiętać, że nie należy stosować środków o działaniu przeciwbakteryjnym przez dłuższy czas oraz jeśli nie ma takiej konieczności.

Jako naturalne składniki przeciwdrobnoustrojowe mogą być stosowane olejki eteryczne i ekstrakty roślinne o wielokierunkowym mechanizmie działania. Oprócz właściwości przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i antyseptycznych, mają one zdolność na przykład do łagodzenia podrażnień, wzmacniania dziąseł i wspomagania usuwania kamienia nazębnego.

Składnikami aktywnymi są także substancje o działaniu przeciwpróchniczym i remineralizującym szkliwo. Z powodu wysokiej skuteczności najczęściej stosowane są związki fluoru: fluorek sodu (NaF, INCI: Sodium Fluoride), fluorek cyny (SnF₂, INCI: Stannous Fluoride), fluorek amonu (NH₄F, INCI: Ammonium Fluoride), fluorek glinu (AlF₃, INCI: Aluminum Chloride) aminifluorek I (INCI: Olaflur) i II generacji (Fluorinol®), które dodatkowo wpływają na zmniejszenie nadwrażliwości zębów. Ich działanie związane jest ze wzmacnianiem struktury szkliwa. Hydroksyapatyt budujący szkliwo pod wypływem jonów fluorkowych przybiera postać fluoroapatytu (Ca₅(PO₄)₃F), bardziej odpornego na próchnicę. Związki fluoru, ze względu na możliwe działanie toksyczne w organizmie człowieka, dodawane są do receptur w określonych stężeniach. Według wytycznych UE, ich zawartość w produktach kosmetycznych może maksymalnie osiągać 1500 ppm, co w przeliczeniu na fluor wynosi 0,15%. Produkty z wyższym stężeniem dostępne są wyłącznie na receptę w aptekach. Innymi substancjami remineralizującymi, które wspomagają odbudowanie szkliwa są hydroksyapatyt – budulec zębów (ortofosforan wapnia), węglan wapnia i mleczan wapnia.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Kosmetyki i Detergenty" nr 2/2023

"Kosmetyki i Detergenty" (wcześniej "Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej") to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

przemysł kosmetycznykosmetykihigiena jamy ustnejsubstance aktywnetriklosanchlorheksydynafluorek sodu