Ochrona przeciwsłoneczna – kompendium wiedzy

• Strona główna
• Artykuły
• Ochrona przeciwsłoneczna – kompendium wiedzy

2023-10-19  / Autor: Dominika Dąbrowska-Wisłocka[1,2], Katarzyna Piechowska[1], Olga Zavyalova[1,2]; 1. Katedra Technologii Chemicznej Środków Leczniczych, Wydział Farmaceutyczny, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), 2. OnkoLABS sp. z o.o. – producent kosmetyków

Stosowanie środków ochrony przeciwsłonecznej dotyczyć powinno osób w każdym wieku. Dermatolodzy oraz kosmetolodzy zalecają, aby korzystać z nich przez cały rok, niezależnie od pory roku i pogody, bowiem promieniowanie dociera do nas przez cały czas. Szczególnie należy zadbać o partie eksponowane najczęściej, czyli o twarz, szyję, dekolt i dłonie. Fotoprotekcja jest także niezbędnym elementem kuracji dermatologicznych, kosmetologicznych bądź zabiegów medycyny estetycznej.

Skuteczna ochrona przeciwsłoneczna – filtry przeciwsłoneczne

Zgodnie z Załącznikiem VI Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych, obowiązuje wykaz substancji promieniochronnych dozwolonych w kosmetykach. W wykazie podane są nazwy chemiczne substancji, terminologia w oparciu o słownik wspólnych nazw składników (INCI), maksymalne stężenie w preparacie gotowym do użycia i ewentualne warunki stosowania czy ostrzeżenia. Lista ta jest na bieżąco aktualizowana.

Filtry UV poddawane są wielu analizom dotyczącym między innymi bezpieczeństwa toksykologicznego. Pomimo tego, że na temat niektórych z nich krążą pewne mity, w dozwolonych stężeniach przy stosowaniu na skórę uznawane są za niegroźne dla organizmu człowieka. Substancje te powinny odznaczać się efektywnym działaniem promieniochronnym, wysoką fotostabilnością i termostabilnością.

Ze względu na różnice w mechanizmie działania, filtry dzieli się na mineralne oraz organiczne. Działanie filtrów mineralnych związane jest z odbijaniem i rozpraszaniem padających promieni słonecznych. Procesy te zachodzą na powierzchni skóry, gdyż filtry mineralne tworzą na skórze warstwę będącą barierą ochronną przed promieniowaniem. Natomiast filtry organiczne absorbują szkodliwe promieniowanie. W wyniku tego procesu następuje przejściowa zmiana w ich strukturze chemicznej powiązana z pochłanianiem ciepła. Cząsteczka filtru musi być zdolna do powtarzania tego procesu bez degradacji (stabilność fotochemiczna). W przemyśle kosmetycznym stosuje się zazwyczaj mieszaninę filtrów UV, gdyż żadna pojedyncza substancja zastosowana w dopuszczalnym stężeniu nie zapewni odpowiedniej wysokiej ochrony.

Naturalne substancje promieniochronne

Poza omówionymi filtrami UV, właściwości promieniochronne wykazują różnorodne ekstrakty roślinne i zawarte w nich związki. Mają one zdolność do absorbowania promieniowania UV, przez co są popularnymi elementami kosmetyków przeznaczonych do ochrony przeciwsłonecznej. Ze względu na to, że ich wskaźnik ochrony jest raczej niski, nie powinny być one używane samodzielnie, bez dodatku filtrów. Spełniają się one jednak znakomicie jako naturalne składniki aktywne, uzupełniające i wzmacniające efekt działania fotoprotekcji.

CAŁA TREŚĆ DOSTĘPNA W "Kosmetyki i Detergenty" nr 3/2023

"Kosmetyki i Detergenty" (wcześniej "Chemia i Biznes. Rynek Kosmetyczny i Chemii Gospodarczej") to kwartalnik biznesowo-informacyjny z zakresu przemysłu kosmetycznego i środków czystości.

przemysł kosmetycznykosmetykiochrona przeciwsłonecznaprodukty promieniochronne