Artykuły - Chemia rolnicza

Wojna o glifosat: rozejm na pięć lat

15.06.2018
Autor: Dominik Wójcicki
Wojna o glifosat: rozejm na pięć lat

Batalia o stosowanie glifosatu w branży środków ochrony roślin to jeden z najczytelniejszych przykładów w całym przemyśle chemicznym obrazujących spor między tym, co niezbędne a tym, co ryzykowne.

Glifosat jako produkt dopuszczalny

Zacznijmy od informacji podstawowej: glifosat jest substancją czynną środków ochrony roślin stosowanych do ochrony m.in. upraw rolniczych i ogrodniczych. Substancja ta, jako tzw. istniejąca substancja czynna, została po raz pierwszy zatwierdzona w UE w 2001 r. przez Komisję Europejską, zgodnie z dyrektywą Rady dotyczącą wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin. Zatwierdzenie substancji czynnej poprzedziła ocena wpływu jej szkodliwości na zdrowie człowieka, zwierząt i środowisko oraz kryteriów wskazujących, że pozostałości wynikające z jej stosowania zgodnie z dobrą praktyką ochrony roślin, nie mają żadnych szkodliwych skutków dla zdrowia ludzi lub zwierząt, wód gruntowych, bądź żadnego niedopuszczalnego wpływu na środowisko.

Glifosat został zatwierdzony do stosowania w środkach ochrony roślin na okres 10 lat, czyli do 30 czerwca 2012 r. Gdy termin ten wygasł, to przedłużono okres zatwierdzenia substancji do 31 grudnia 2015 r. Gdy także i ten drugi termin upłynął, to w toku procedury dalszego odnowienia substancji czynnej dokonano zakrojonej na szeroką skalę oceny danych technicznych i naukowych przedłożonych przez wnioskodawcę, tj. amerykański koncern Monsanto, który jest największym światowym dostawcą omawianej substancji. W tej sprawie jednak Monsanto działał z upoważnienia grupy zadaniowej złożonej z 24 producentów glifosatu.

Ocena była prowadzona przez urząd właściwy w sprawach rejestracji środków ochrony roślin Republiki Federalnej Niemiec (tzw. państwo członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy) oraz Słowacji (tzw. współsprawozdawcy) z udziałem Europejskiego Biura ds. Bezpieczeństwa Żywności.

W związku z wątpliwościami naukowymi odnoszącymi się do klasyfikacji glifosatu, jako substancji potencjalnie rakotwórczej, w ocenie uwzględnione zostały dodatkowe dane pochodzące z Międzynarodowej Agencji Badawczej ds. Raka (IARC) na temat potencjalnej rakotwórczości glifosatu oraz środków ochrony roślin zawierających tę substancję. Ponadto, urząd Republiki Federalnej Niemiec zwrócił się do Europejskiej Agencji Chemikaliów o ocenę wyników badań w odniesieniu do zharmonizowanej klasyfikacji substancji czynnej glifosat, w tym także do klasy zagrożenia rakotwórczego.

Mając na uwadze wszystkie podjęte działania, przedłużono okres zatwierdzenia substancji czynnej glifosat do stosowania w środkach ochrony roślin do 31 grudnia 2017 r. lub na okres sześciu miesięcy od daty otrzymania przez Komisję Europejską opinii Komitetu ds. Oceny Ryzyka Europejskiej Agencji Chemikaliów (RAC).

Zgodnie z komunikatem ECHA, substancja czynna glifosat nie została jednak sklasyfikowana jako rakotwórcza, mutagenna lub też działająca szkodliwie na płodność. Jak wskazano w przedmiotowej opinii, Komitet ds. Oceny Ryzyka Europejskiej Agencji Chemikaliów, opracowując zharmonizowaną klasyfikację substancji czynnej glifosat, opierał się na dostępnych badaniach naukowych. Mówiąc najprościej: glifosat dalej można było stosować, a dostępna wiedza wskazywała, że jest bezpieczny.

Taki stan prawny utrzymywał się do końca 2017 r. Im bliżej jednak było tego terminu, tym bardziej walka o dalsze losy substancji czynnej stawała się ostrzejsza. Zaczęto przedstawiać coraz liczniejsze dowody, że chodzi jednak o substancję powodującą bardzo ciężkie choroby.

Glifosat w ogniu krytyki

W marcu 2015 r. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) sklasyfikowała glifosat jako substancję „prawdopodobnie rakotwórczą dla ludzi” (grupa 2A) na podstawie „ograniczonych dowodów” na działanie rakotwórcze u ludzi (w oparciu o rzeczywiste przypadki narażenia); a także na podstawie „wystarczających dowodów” na działanie rakotwórcze u zwierząt doświadczalnych (na podstawie badań obejmujących „czysty” glifosat) oraz na podstawie „mocnych dowodów” dotyczących mechanizmu działania związanego z działaniem rakotwórczym (w odniesieniu do genotoksyczności i stresu oksydacyjnego) zarówno w przypadku „czystego” glifosatu, jak i jego form użytkowych.

Wyświetlono: 1052

Przeczytaj również

Skomentuj

Kalendarium

z kraju

ze świata

Wrzesień 2018
12
3456789
10111213141516
17181920
212223
242526
27282930
więcej