Artykuły - Przemysł detergentowy

Środki chelatujące drugiej generacji w produktach czyszczących

06.06.2019
Autor: Mariusz Trzciołek, Biesterfeld Chemia Specjalna Sp. z o.o.
Środki chelatujące drugiej generacji w produktach czyszczących

Ważkie dotąd znaczenie środków chelatujących w produktach czyszczących w ostatnich latach jeszcze bardziej wzrosło.

Wpływ na to mają rosnące wymagania rynku dotyczące biodegradowalności składników, unikania niebezpieczeństw od strony surowców oraz utrudnień w konserwowaniu produktów. We wszystkich tych aspektach środki chelatujące, przede wszystkim jednak środki chelatujące drugiej generacji, są niezwykle ważne.

Czym są środki chelatujące?

Środki chelatujące, zwane też środkami kompleksującymi, są to substancje zdolne do wychwytywania kationów metali wielowartościowych i łączenia się z nimi w formę chelatów, rozpuszczalnych w wodzie i silnie związanych kompleksów utrzymujących kation metalu w swej strukturze na tyle mocno, że staje się on trudno dostępny dla innych substancji, także anionów, zdolnych do reakcji z tym kationem. Jednocześnie cały kompleks, chociaż trwały, nadal pozostaje rozpuszczony w wodzie. Ze względu na powszechnie występujące (zwłaszcza w twardej w wodzie) kationy metali, szczególnie wapnia, magnezu, ale też żelaza czy manganu, mogą łatwo utworzyć się trudno rozpuszczalne sole tych metali, wytrącające się z wody w postaci osadu, jak węglany, siarczany czy fosforany tych właśnie metali. Dzięki zaś przybraniu kationu w formę chelatu, za pomocą środka chelatującego, cały kompleks pozostaje rozpuszczony, ale kation nie jest już zdolny do stworzenia innego związku, w tym także trudno rozpuszczalnego węglanu, siarczanu albo fosforanu. Uwolnienie kationu z kompleksu (chelatu) jest trudne i wymaga istotnej zmiany warunków w roztworze, w jakim ten chelat się znajduje. Środki chelatujące mają strukturę kleszczy (gr. „chele”– kleszcze kraba), przy pomocy których silnie wiążą kation metalu. Mogą też wpływać na powolne rozpuszczenie już wcześniej powstałych osadów, złożonych z trudno rozpuszczalnych soli wapnia, magnezu albo innych metali tak, że przechodzą one w formę chelatów i stają się znów rozpuszczalne w wodzie. Środki chelatujące mogą tworzyć kompleksy jedynie z kationami; nie są w stanie wiązać anionów.

W recepturze prawie każdego detergentu wykazującego pH lekko lub silnie alkaliczne występują środki chelatujące. Słusznie uważa się, że są niezwykle ważnym składnikiem receptur.

Wyświetlono: 934

Przeczytaj również

Skomentuj

Kalendarium

więcej