Artykuły - Przemysł kosmetyczny

Niezdefiniowane kosmetyki hipoalergiczne

21.04.2016
Autor: Urszula Ptaszek
Niezdefiniowane kosmetyki hipoalergiczne

Brak jest jednoznacznej, określonej literą prawa, definicji hipoalergicznych produktów kosmetycznych. Dlatego też, jak okazuje się, większość kosmetyków hipoalergicznych nie różni się składem od standardowych kosmetyków.

Na rynku pojawia się coraz więcej kosmetyków specjalistycznych, przeznaczonych dla określonych grup osób, często z problemami skórnymi, takimi jak atopowe zapalenie skóry, trądzik czy łuszczyca. W odpowiedzi na potrzeby konsumentów, kosmetyki oznaczane są przez producentów również jako "hipoalergiczne", czy "antyalergiczne". Określenia te mają sugerować, że produkty nie wywołują reakcji alergicznych, są delikatniejsze i bezpieczniejsze od "zwykłych" kosmetyków. Czy istnieją jednak dowody naukowe czy badawcze potwierdzające hipoalergiczność? Potwierdzenie tego rodzaju deklaracji jest niezwykle trudne chociażby przez fakt, że reakcja alergiczna to odczyn skóry związany z wrażliwością osobniczą danego użytkownika. Związany jest z tzw. „pamięcią skóry”. Uczulenie nie zawsze powstaje po kontakcie z kosmetykiem, a może być wynikiem wcześniejszego kontaktu z alergenem w innych okolicznościach życia, np. z wcześniej stosowanymi kosmetykami, farbami ściennymi, lekami czy artykułami chemii gospodarczej.

Dyskusja na temat deklaracji hipoalergiczności jest omawiana przez Komisję Europejską od wielu lat. Zgodnie z artykułem 3 Rozporządzenia 1223/2009, produkty kosmetyczne muszą być bezpieczne dla zdrowia przy normalnych, racjonalnie dających się przewidzieć warunkach stosowania. Faktem jest jednak, że nawet produkty ocenione jako bezpieczne mogą być przyczyną reakcji niepożądanej, w tym alergii.

Od firmy zależy określenie najbardziej odpowiedniego i właściwego sposobu na potwierdzenie deklaracji "hipoalergiczności". Aczkolwiek istnieją pewne zasady, które powinny być przestrzegane. W celu potwierdzenia takiej deklaracji firma powinna rozważyć podjęcie środków mających na celu zminimalizowanie ryzyka alergii podczas tworzenia receptury produktu oraz sprawdzenie i potwierdzenie bardzo niskiego potencjału uczulającego produktu poprzez użycie solidnych naukowo oraz wiarygodnych statystycznie danych.

Wymagania dla kosmetyków hipoalergicznych
Projektując kosmetyk hipoalergiczny, należy spełnić wymagania na dwóch płaszczyznach: składu produktu oraz badań będących dowodem braku występowania reakcji alergicznej po zastosowaniu preparatu.

 

Skład produktu hipoalergicznego powinien być przyjazny skórze wrażliwej i skłonnej do alergii przez zminimalizowaną zawartość składników o znanym potencjale drażniącym i uczulającym. Należy się wystrzegać substancji drażniących i uczulających zidentyfikowanych w Rozporządzeniu 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (znane jako CLP) i sklasyfikowanych jako: H314 – powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu, H312 – działa szkodliwie w kontakcie ze skórą, H315 – działa drażniąco na skórę, H318 – powoduje poważne uszkodzenie oczu, H319 – działa drażniąco na oczy, H317 – może powodować reakcję alergiczną skóry.

Kosmetyk nie powinien zawierać substancji syntetycznych i przetworzonych, substancji uczulających znajdujących się na liście 26 potencjalnych alergenów zapachowych. Substancje te są wymienione w Załączniku III Rozporządzenia 1223/2009, zgodnie z którym ich obecność musi być uwzględniona w wykazie składników, określonym w art. (19) pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1223/2009, gdy stężenie przekracza 0,001% (10 ppm) w wyrobach niezmywalnych lub 0,01% (100 ppm) w wyrobach zmywalnych.

Ze składu należy wyeliminować substancje pochodzenia roślinnego o znanym potencjale uczulającym. Wiele roślin zawiera składniki o wysokim potencjale uczulającym, m.in. krwawnik pospolity, orzech ziemny, arnika górska, miłorząb dwuklapowy, soja warzywna czy oman wielki.

W literaturze naukowej znaleźć można publikacje poświęcone niebezpiecznym składnikom kosmetycznym. Do najczęściej uczulających składników kosmetycznych należą:

  • konserwanty,
  • substancje zapachowe,
  • zanieczyszczenia metalami ciężkimi.

Konserwanty
Środki konserwujące to związki chemiczne dodawane do kosmetyku w celu ochrony przed wzrostem drobnoustrojów. Mają chronić przed wtórnym zakażeniem mikrobiologicznym w trakcie używania przez konsumenta. Nie powinny być stosowane jako uzupełnienie niewłaściwej higieny produkcji, zanieczyszczonych surowców czy produktów. Najczęściej stosowanymi konserwantami są parabeny (methylparaben, ethylparaben, propylparaben), fenoksyetanol (phenoxyethanol), donory formaldehydu (quaternium-15, dimethylol dimethyl hydantoin, imidazolidinyl urea, diazolidinyl urea). Mieszanina parabenów i innych środków konserwujących oferuje aktywność przeciwdrobnoustrojową wobec szerokiego spektrum drobnoustrojów.

 

Parabeny mają stosunkowo niską toksyczność, a stwierdzone działanie proestrogenne, które się im przypisuje, jest znacznie mniejsze niż estrogenu naturalnie występującego w ludzkim organizmie.

Donory formaldehydu, bardzo często stosowane w kosmetykach spłukiwalnych, uwalniają formaldehyd w wyniku hydrolizy w obecności wody. Zastosowanie samego formaldehydu w kosmetykach i wyrobach toaletowych drastycznie spadło z powodu obaw związanych z jego toksycznością.

Wśród konserwantów znaleźć można substancje o znanym potencjale uczulającym, jak mieszanina metylchloroizotiazolinonu i metylizotiazolinonu (MCI/MI), czy wycofany już metyldibromoglutaronitryl (MDBGN).

Alergia na konserwanty dotyczy głównie powierzchni twarzy, szyi, dłoni i pach. Może powodować problemy zdrowotne, takie jak: pokrzywka kontaktowa, swędzenie, obrzęk czy zaczerwienienie skóry.

Substancje zapachowe
Substancje zapachowe są najczęściej uczulającą grupą w produktach kosmetycznych. Do najczęściej występujących alergenów zaliczyć można: limonen, linalol, cynamonian heksylu, lilial. Obecne są w wielu rodzajach kosmetyków, jak: szampony, odżywki do włosów, żele pod prysznic, kremy czy lotiony.

Linalol jest naturalnie występującym terpenem, powszechnym w wielu roślinach. Czysty linalol ma bardzo słabe właściwości alergenne, ale pod wpływem powietrza utlenia się, a produkty reakcji mogą być przyczyną alergii kontaktowej.

Limonen jest jednym z najtańszych składników zapachowych i dlatego jest szeroko stosowany w dużych ilościach w produktach użytku domowego. Substancja ta tworzy alergenne produkty reakcji podczas użytkowania i przechowywania. Potencjał uczuleniowy limonenu wzrasta w kontakcie z powietrzem, kiedy utlenia się do pochodnych o potencjale uczulającym.


CAŁY ARTYKUŁ ZNAJDĄ PAŃSTWO W NR 1/2016 KWARTALNIKA "CHEMIA I BIZNES. RYNEK KOSMETYCZNY I CHEMII GOSPODARCZEJ". ZAPRASZAMY.


Wyświetlono: 2581

Przeczytaj również

Skomentuj

Kalendarium

więcej