Artykuły - Przemysł chemiczny

INNOCHEM: przedwczesny koniec

14.02.2019
Autor: Dominik Wójcicki
INNOCHEM: przedwczesny koniec

NCBR zamknął program INNOCHEM. Dla branży chemicznej był to szok. Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii wskazuje jednak inne sposoby pozyskiwania pieniędzy na badania i rozwój.

– Programy typu INNOCHEM łatwo się zamyka, ale ciężko tworzy. To ponad cztery lata naszej wspólnej pracy. Szkoda, że już zakończonej – ocenia z żalem fakt zamknięcia programu Andrzej Krueger, dyrektor Instytutu Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia".

– Decyzję o zamknięciu programu sektorowego INNOCHEM przyjęliśmy z niedowierzaniem – wtóruje mu Igor Korczagin, dyrektor w Grupie PCC Rokita.

Podobnych głosów w branży było początkowo więcej, ale z biegiem czasu emocje nieco opadły, bo wygaszenie programu sektorowego nie oznacza zamknięcia możliwości uzyskania wsparcia z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju przez podmioty z sektora chemicznego. Mogą się one ubiegać o dofinansowanie w konkursach programów horyzontalnych, takich jak „Szybka Ścieżka”, które w ocenie Centrum charakteryzują się bardziej dogodnymi dla wnioskodawców warunkami aplikowania, zarówno co do zakresu tematycznego, jak i procesu oceny i realizacji projektów. Od 2019 r. o dofinansowanie w konkursach „Szybkiej Ścieżki”, których łączny budżet wynosi 2,25 mld zł, mogą się ubiegać nie tylko firmy – MŚP lub duże przedsiębiorstwa – ale także konsorcja z udziałem jednostek naukowych.

Słów kilka o INNOCHEM

Niemniej to właśnie INNOCHEM był awizowany jako przedsięwzięcie obliczane na wiele lat, które miało przyczynić się do jakościowej zmiany polskiego przemysłu chemicznego i wzrostu jego innowacyjności. Studium wykonalności dla INNOCHEMU przyjęto w NCBR w grudniu 2014 r., a pozytywnie zaopiniowano w połowie 2015 r. Program wystartował z początkiem 2016 r., a jego inicjatorem, we współpracy z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, była Polska Izba Przemysłu Chemicznego. Finansowanie pochodziło z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (PO IR), a całość nadzorował NCBR. Do czasu utworzenia INNOCHEMU nie było w Polsce programu sektorowego, który oferowałby firmom z jakiejkolwiek branży wsparcie projektów innowacyjnych w takiej skali – rzędu kilkuset mln zł.

Kluczowe obszary tematyczne wyszczególnione w ramach programu objęły takie zagadnienia, jak: pozyskanie surowca; wytwarzanie produktów podstawowych; wytwarzanie produktów specjalistycznych; nowe technologie oraz optymalizację prowadzonych procesów i niskoemisyjne technologie wytwórcze. Z trzech pierwotnie planowanych konkursów – choć mówiło się o większej ich liczbie, bo przewidywana pula środków daleka była od wyczerpania – odbyły się dwa, a dofinansowanie uzyskało 46 projektów.

INNOCHEM był dobry, ale…

Jeszcze w sierpniu 2017 r., po zakończeniu oceny merytorycznej projektów złożonych w drugim konkursie, Piotr Dardziński, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego w superlatywach wypowiadał się o INNOCHEMIE, mówiąc, że sektor chemiczny ma ogromny wpływ na niemal wszystkie aspekty naszego życia i rolą INNOCHEMU jest ten wpływ wspierać.

– W drugim konkursie INNOCHEM zainwestowanych będzie ponad 72 mln zł w nowatorskie projekty, by motorem dalszego rozwoju polskiej chemii były stworzone przez polskich przedsiębiorców i naukowców innowacyjne produkty i technologie – stwierdził wówczas wiceminister.

 – W ramach programu INNOCHEM współfinansujemy prace badawczo-rozwojowe, których efektem będą lepsze technologie i produkty stosowane i sprzedawane przez polskie przedsiębiorstwa sektora chemicznego. Zważywszy, że ta branża przetwarza surowce na produkty mające zastosowanie niemal we wszystkich pozostałych sektorach, to ich lepsza jakość, uzyskana także w wyniku programu INNOCHEM, przyczyni się do powstania lub udoskonalenia setek innych produktów, z których korzystają zarówno firmy, jak i odbiorcy indywidualni – dodawał prof. Aleksander Nawrat, zastępca dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

…do czasu

Dzisiaj, zarówno po stronie NCBR, jak i rządu jest już o wiele więcej zastrzeżeń wobec programu i to one ostatecznie przesądziły o jego dalszym losie. Co jednak konkretnie zadecydowało o zakończeniu INNOCHEMU?

– Program sektorowy INNOCHEM wpłynął pozytywnie na integrację sektora chemicznego, a jego walory edukacyjne oraz krzewienie postaw proinnowacyjnych są nie do przecenienia. Jednakże, wobec niskiego wykorzystania, na poziomie 32%, wnioskowanych w studiach wykonalności środków finansowych, a jednocześnie wysokiej aktywności wnioskodawców programów sektorowych w wykorzystywaniu innych instrumentów wsparcia oferowanych przez NCBR, przede wszystkim poddziałania 1.1.1 „Szybka Ścieżka” PO Inteligentny Rozwój, Rada Centrum zarekomendowała zamknięcie programu sektorowego INNOCHEM. Oczywiście projekty, które uzyskały dofinansowanie i podpisały umowy z NCBR w ramach dotychczasowych konkursów programu INNOCHEM będą kontynuowane i współfinansowane przez NCBR, zgodnie z zapisami zawartych umów o dofinansowanie. W ramach programu realizowanych jest 46 projektów, które otrzymały z NCBR dofinansowanie w łącznej wysokości 175 mln zł – czytamy w oświadczeniu przysłanym „Chemii i Biznes” przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

Wyświetlono: 777

Przeczytaj również

Skomentuj

Kalendarium

więcej