Wiadomości - Przemysł kosmetyczny z kraju

Dezynfekcja rąk: czego używać, by była skuteczna?

17.04.2020
Autor: Patrycja Brewczak, starszy lider projektu B+R, Medisept
Dezynfekcja rąk: czego używać, by była skuteczna?

Na naszych dłoniach może znajdować się nawet do kilku milionów mikroorganizmów, które łatwo mogą dostać się do wnętrza organizmu, w konsekwencji wywołując choroby. Dlatego bardzo ważna jest higiena rąk poprzez ich mycie mydłem i wodą. W przypadku braku dostępu do bieżącej wody warto korzystać z preparatów służących do dezynfekcji. Są one również skuteczniejsze niż sama woda z mydłem.

Mycie i dezynfekcja (odkażanie) rąk są najważniejszymi czynnościami w zapobieganiu zakażeniom. Zabiegi higieniczne rąk redukują znacznie ryzyko przeniesienia mikroorganizmów patogennych, co ma olbrzymie znaczenie w takich miejscach ja placówki służby zdrowia, ale również zakłady przetwórstwa spożywczego, kuchnie, restauracje czy w codziennym życiu. Obecnie panujący stan pandemii spowodował znaczny wzrost zainteresowania produktami przeznaczonymi do dezynfekcji rąk i powierzchni. Użytkownicy nieświadomie wybierają niewłaściwe produkty, co w dużym stopniu spowodowane jest brakiem powszechnej wiedzy na temat prawdziwej dezynfekcji.

Dezynfekcja jest procesem polegającym na obniżaniu liczby mikroorganizmów do poziomu bezpiecznego. Taki poziom obniżenia wyraża się w stopniu redukcji mikroorganizmów.  Często widzimy hasła na preparatach „eliminuje 99,9% bakterii, zabija 99,99% wirusów i grzybów, niszczy 99,9% wszystkich znanych drobnoustrojów”. To właśnie te liczby stwierdzają jak skuteczny jest preparat, a te po przecinku wbrew pozorom mają bardzo duże znaczenie w określeniu ich skuteczności mikrobiologicznej.

Jeśli jakiś preparat posiada deklarowaną skuteczność eliminowania mikroorganizmów w 99,9%, to oznacza, że jego stopień redukcji wynosi 3. Wylicza się to na podstawie różnicy w ilości mikroorganizmów przed i po procesie dezynfekcji. W przypadku skuteczności preparatu w 99,9% można powiedzieć, że przed dezynfekcją było 100 tys. komórek mikroorganizmów, a po pozostało 100.

Zgodnie z obowiązującym prawem, preparaty skuteczne wobec bakterii powinny posiadać stopień redukcji nie mniejszy niż 5, czyli ich skuteczność wynosi co najmniej 99,999%. W przypadku m.in. wirusów poziom redukcji powinien sięgać 99,99%, czyli nie mniej niż 4. Oznacza to, że ze 100 tys. komórek po dezynfekcji pozostanie tylko 10 komórek wirusa.

Skuteczność mikrobiologiczna chemicznych preparatów dezynfekcyjnych oceniana jest zgodnie z normami europejskimi (EN). I tak dla wirusów jest to norma EN 14476, a dla bakterii EN 13727 czy EN 1500. Normy opracowane są w taki sposób, aby badanie odzwierciedlało warunki rzeczywiste jakie mają miejsce w szpitalach. Produkty przeznaczone do dezynfekcji muszą być poddawane takim badaniom tylko w laboratoriach posiadających akredytację. Skuteczność mikrobiologiczna zależy ponadto od czasu kontaktu dezynfekowanej powierzchni czy skóry dłoni z preparatem. Na etykietach produktów dezynfekujących widnieje informacja na temat czasu działania oraz zalecanej ilości, jaką należy zastosować, by osiągnąć określone spektrum bójcze wobec konkretnych drobnoustrojów.

Produkty przeznaczone do dezynfekcji rąk, wykazujące skuteczność mikrobiologiczną są produktami klasyfikowanymi jako produkty biobójcze. Zgodnie z obowiązującym prawem muszą posiadać pozwolenie na obrót wydane przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, a numer tego pozwolenia musi znaleźć się na etykiecie produktu. Na stronie internetowej Urzędu możemy znaleźć aktualny wykaz produktów biobójczych, których działanie zostało potwierdzone i zaakceptowane. Dodatkowo źródła pozyskiwanych surowców do produkcji takich preparatów są normowane Europejskim Prawem i producent takich preparatów zaopatrywać się może tylko u określonych dostawców.

Na rynku dostępnych jest wiele produktów do rąk z mało precyzyjnymi oznaczeniami, takimi jak na przykład „zabija zarazki”.  Brak świadomości konsumentów powoduje, ze wybierają oni wielokrotnie do dezynfekcji produkty nieodpowiednie, będące kosmetykami. W grupie tej znajdują się produkty antybakteryjne. Jak sama ich nazwa wskazuje działają one na bakterie, natomiast produkty zarejestrowane jako biobójcze wykazują skuteczność w działaniu na gamę mikroorganizmów wymienionych na etykiecie, takich jak bakterie, drożdżaki, wirusy (wirus grypy, opryszczki, HIV, żółtaczki typu B i C, koronawirusy) czy prątki gruźlicy. Dodatkowo działanie środków antybakteryjnych nie gwarantuje, że preparaty te redukują bakterie do poziomu bezpiecznego, ponieważ jako kosmetyki podlegają innym regulacjom prawnym i nie ma konieczności, aby były badane według norm gwarantujących skuteczność dezynfekcyjną. 

Aby preparat posiadał określoną skuteczność mikrobiologiczną (spektrum bójcze), niezaprzeczalnie ważny jest jego skład ilościowy i jakościowy. Na mikroorganizmy bójczo działać będzie chociażby alkohol, natomiast równie ważne jest jego stężenie. W produktach takich jak żele antybakteryjne głównym składnikiem jest woda, a stężenie alkoholu jest niższe niż 50%. Produkt taki nie będzie skuteczny w walce z wirusami, gdzie zawartość alkoholu powinna wynieść co najmniej 60-70%. Kosmetyki antybakteryjne nie deklarują minimalnej ilości i wymaganego czasu działania, aby były skuteczne w redukcji drobnoustrojów.

Do prawdziwej dezynfekcji rąk i powierzchni należy wybierać preparaty zarejestrowane jako produkty biobójcze, a nie kosmetyki oraz weryfikować informacje podane na etykiecie. Tylko wtedy będziemy pewni że:

- dezynfekcja jest skuteczna wobec określonych mikroorganizmów, a skuteczność potwierdzona i zagwarantowana badaniami wykonanymi przez laboratoria akredytowane zgodnie z określonymi normami;

- do produkcji użyto surowców pochodzących ze źródeł zweryfikowanych i zaakceptowanych przez Europejską Agencję Chemikaliów;

- wprowadzenie do obrotu było nadzorowane przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Dzięki dezynfekcji dłoni odpowiednimi preparatami, możemy uniknąć choroby. Należy pamiętać, że wirus grypy czy koronawirus to, jak sama nazwa wskazuje, wirusy, wiec środki antybakteryjne nie są wobec nich skuteczne.

Wyświetlono: 3551

Przeczytaj również

Skomentuj

Kalendarium

więcej