Pomimo obserwowanych ostatnio turbulencji w poszczególnych branżach przemysłowych, ogólnoświatowa dekoniunktura nie miała dotychczas większego wpływu na poziom zapotrzebowania na mydła, detergenty i środki czystości, wykorzystywane zwłaszcza w gospodarstwach domowych.
Bliżej natury
Na rynku wyrobów chemii gospodarczej występuje od kilku lat wyraźny wzrost zapotrzebowania na pro-ekologiczne produkty, obserwowany nie tylko w krajach wysoko uprzemysłowionych, lecz również w rozwijających się regionach Ameryki Południowej, Azji i Europy Środkowo-Wschodniej. Coraz liczniejsza grupa konsumentów motywowanych koniecznością ochrony środowiska, poszukuje na półkach sklepowych detergentów i środków czystości, które zawierają zwłaszcza naturalne składniki lub komponenty naturalnego pochodzenia. O ile na początku bieżącej dekady pro-ekologiczne artykuły stanowiły niszowy segment rynku i były przede wszystkim produkowane przez małe i średnie przedsiębiorstwa, to od kilku lat w handlu detalicznym zaczęły pojawiać się tego typu produkty, wytwarzane przez wiodących w branży producentów o międzynarodowym zasięgu.

Światowy rynek detergentów
Analitycy rynkowi z firmy Euromonitor International (Chicago) oszacowali wartość globalnego rynku detergentów do prania w 2007 r. na poziomie przekraczającym 42 mld dol., co stanowi ok. 34% wzrost w porównaniu z 2002 r. Silne tendencje wzrostowe są obserwowane w krajach rozwijających się, gdzie zużycie produktów chemii gospodarczej rośnie wraz ze wzrostem zamożności społeczeństwa. Przykładowo, sprzedaż detergentów do prania w rejonie Azji i Pacyfiku oraz na terenie krajów Ameryki Łacińskiej rosła w latach 2001–2006 w tempie 5% w stosunku rocznym, kilkakrotnie szybciej w porównaniu do zapotrzebowania na rozwiniętych rynkach. Na kontynencie północnoamerykańskim oraz w Europie wystąpił ostatnio wyraźny wzrost popytu na płynne, silnie skoncentrowane preparaty, podczas gdy w krajach rozwijających się dominuje proszkowa forma detergentów, zwłaszcza do prania ręcznego.
Ogólnoświatowy segment środków do prania (w tym płyny do płukania tkanin, wybielacze, preparaty do wstępnego usuwania plam itp.) wykazał w 2007 r. obroty o wartości ponad 56 mld dol., uzyskując ponad 6% skumulowane tempo wzrostu w stosunku rocznym. Trzy największe międzynarodowe firmy wprowadziły łącznie do obrotu handlowego ok. 61% detergentów do prania. Należy do nich Procter & Gamble z 31% udziałem w rynku, Unilever Group (20% udział) oraz Henkel (10% udział).

Liderzy na światowym rynku detergentów do prania, 2007 r.
Źródło: obliczenia na podstawie danych Euromonitor International (Chicago)
Największe zapotrzebowanie (pod względem wartościowym) występuje w rejonie Azji i Pacyfiku, którego udział w rynku wynosi ok. 25%. Drugą pozycję zajmuje Europa Zachodnia, a następnie Ameryka Łacińska, wyprzedzając nieznacznie kontynent północnoamerykański. Popyt w Europie Wschodniej jest szacowany na ok. 4,5 mld dol.

Regionalna struktura zapotrzebowania na detergenty do prania
Źródło: Euromonitor International (Chicago)
Amerykański koncern Procter & Gamble jest również niekwestionowanym liderem w segmencie preparatów do zmywania naczyń (31% udział w światowym rynku), znacznie wyprzedzając brytyjską firmę Reckitt Benckiser (15% udział) i Unilever Group (10% udział). W porównaniu do rynku detergentów do prania, segment produktów do zmywania jest mniej skonsolidowany. Udział pozostałych producentów w światowym rynku wynosi ok. 55%.

Wiodące firmy na światowym rynku detergentów do zmywania, 2007 r.
Źródło: obliczenia na podstawie danych Euromonitor International (Chicago)
Preparaty do automatycznego zmywania odnotowują największą dynamikę wzrostu. Zgodnie z obliczeniami analityków rynkowych, globalna sprzedaż detaliczna tych produktów osiągnęła w 2007 r. prawie dwukrotnie większą wartość w porównaniu do 2002 r., dochodząc do poziomu ok. 3 mld dol.
Europejski rynek produktów chemii gospodarczej
Międzynarodowe Stowarzyszenie Producentów Mydeł, Detergentów i Środków Czystości (AISE – Association Internationale de la Savonnerie, de la Détérgence et des Produits d’Entretrien) z siedzibą w Brukseli, oceniło wartość europejskiego rynku wyrobów chemii gospodarczej (kraje Unii Europejskiej oraz Szwajcaria i Norwegia) na poziomie ok. 36 mld euro. Zdecydowaną przewagę rynkową wykazuje segment preparatów przeznaczonych dla gospodarstw domowych (ponad 81%). Wartość sprzedaży dla klientów przemysłowych i instytucjonalnych nie przekroczyła 6,6 mld euro (ok. 19%).

Struktura europejskiego rynku wyrobów chemii gospodarczej, 2008 r.
Źródło: AISE
Największy wartościowy udział w rynku produktów domowego użytku uzyskują tradycyjnie detergenty do prania (49%), wyprzedzając o 31% preparaty do czyszczenia powierzchni i o 36% formulacje do zmywania naczyń. Stosunkowo najmniejszy udział wykazują mydła i środki wybielające.

Europejski rynek produktów chemii gospodarczej (UE + Szwajcaria i Norwegia), przeznaczonych dla gospodarstw domowych, 2008 r.
Źródło: AISE
Zmiany właścicielskie w branży oleochemikaliów
Sektor oleochemikaliów, tradycyjnie związany z produkcja mydeł i detergentów przeżywa ostatnio burzliwy rozwój, wynikający głównie z rosnącego zapotrzebowania na biodiesel i inne biopaliwa. Znaczny wzrost mocy produkcyjnych występuje przede wszystkim na kontynencie azjatyckim, zwłaszcza w Chinach, Indiach, Indonezji i Tajlandii. Zgodnie z szacunkami malezyjskiej firmy Acidchem International, blisko 80% światowej podaży wyższych kwasów tłuszczowych i ponad 60% alkoholi tłuszczowych pochodzi obecnie z krajów azjatyckich.
W branży oleochemikaliów wystąpiły także w ostatnich latach procesy konsolidacyjne. Wiele zachodnich firm zmieniło właścicieli lub utworzyło spółki typu joint venture z azjatyckimi podmiotami.
Transakcje w sektorze oleochemikaliów w latach 2006–2008
|
Firma kupująca
|
Przejęta firma/położenie mocy wytwórczych
|
|
Kuala Lumpur Kepong
|
Dr. W. Kolb Holding (szwajcarski producent niejonowych surfaktantów)
|
|
Kuala Lumpur Kepong
|
Shanghai Jingwei Chemicals (Chiny)
|
|
Kuala Lumpur Kepong
|
F. Holm Chemie Handel (niemiecki dystrybutor oleochemikaliów)
|
|
Wilmar
|
udziały w Kuok Group (Malezja)
|
|
IOI Oleochemical Industries
|
Pan Century (Malezja)
|
|
CIMB Investment Bank (Malezja)
|
Golden Hope (Malezja)
|
|
FELDA Holding
|
Twin Rivers Technology (USA)
|
|
Snia
|
Undesa (Hiszpania)
|
|
PTT Chemical International
|
50% udziałów w Cognis Oleochemicals
|
|
PMC Group North America
|
Oleochemikalia należące do Chemtura (USA)
|
|
Dieter Industries
|
Oleon (Belgia)
|
|
HIG Capital
|
Oleochemikalia produkowane w USA, należące do firmy Croda
|
Źródło: ICIS Chemical Business
PODSUMOWANIE RYNKU PRODUKTÓW CHEMII GOSPODARCZEJ W 2009 R. ZNAJDĄ PAŃSTWO W RAPORCIE "2009 R. W BRANŻY CHEMICZNEJ".
RAPORT 2009
Komentarze