Produkcja farb i lakierów jest dziedziną, w której postęp technologiczny i nowoczesność wyrobów są czynnikami decydującymi o utrzymaniu pozycji rynkowej. Wzrost wymagań odbiorców dotyczy asortymentu, jakości produkowanych wyrobów oraz spełniania wymogów ochrony środowiska naturalnego. W 2000 r. produkcja farb i  lakierów wynosiła 716 tys. ton, a w 2008 r. – 1192 tys. ton. Kryzys i osłabienie tempa wzrostu w gospodarce nie ominęły jednak tego sektora. Szacuje się, że w skali kraju w 2009 r. wytworzono około 1070 tys. ton farb i lakierów.

Wśród farb i lakierów dostępnych na polskim rynku wyróżnić możemy farby elewacyjne i dekoracyjne, samochodowe, do metali, do opakowań metalowych, okrętowe, antykorozyjne, do drewna i mebli, renowacyjne i inne. Ponadto na rynku w obrocie są farby drukarskie, do celów artystycznych, szkolnych, środki matujące, szkliste emalie i glazury. Do głównych odbiorców wyrobów przemysłu farb i lakierów należy budownictwo i przemysły: metalowy, motoryzacyjny, maszynowy, płyt drewnopochodnych, meblowy i stolarstwa budowlanego. Coraz więcej farb i lakierów przeznacza się na zabezpieczenie przed korozją. Mimo podejmowania wielokierunkowych działań wprowadzania zabezpieczeń antykorozyjnych, eksperci oceniają, że straty ponoszone w gospodarce na skutek korozji wynoszą około 10% PKB. W krajach, które zauważyły bardzo istotny niszczący wpływ korozji straty te szacowane są na 3-4%. Jednym z kierunków ochrony przed korozją są zabezpieczenia powłokami malarskimi. Działania te mają duże znaczenie w budownictwie, gdzie stosowane są konstrukcje stalowe i inne wyroby ze stali. Zabezpieczenia antykorozyjne powłokami malarskimi eliminują niekorzystne skutki korozji i zwiększają efektywność stosowania konstrukcji w porównaniu z innymi materiałami.
Na rynku farb i lakierów liczącymi się producentami są firmy zatrudniające powyżej 49 osób. Ich produkcja w 2009 roku wynosiła 912 tys. ton (była niższa niż w 2008 r.). Niektóre szacunki wskazują, że zakłady mniejsze (o zatrudnieniu 10-49 osób) wytwarzają 10-15% ogólnej produkcji farb i lakierów. W ostatnich latach przemysł farb i lakierów charakteryzował się szybkim wzrostem produkcji. W 2000 r. ich produkcja wynosiła 716 tys. ton, a w 2008 r. – 1192 tys. ton (ponad 60% wzrost). Kryzys i osłabienie tempa wzrostu w gospodarce nie ominęły jednak tego sektora. Produkcja w zakładach zatrudniających > 49 osób zmniejszyła się do 912 tys. ton (spadek o prawie 15%). Szacuje się, że w skali kraju (łącznie z małymi zakładami) w 2009 r. wytworzono około 1070 tys. ton farb i lakierów.

Produkcja farb i lakierów w latach 2004-2009

Źródło: GUS Produkcja wyrobów przemysłowych */szacunki

Po wprowadzeniu gospodarki rynkowej nastąpił w Polsce wzrost konkurencji na rynku farb i lakierów. Konsekwencją tego była rosnąca aktywność rynkowa polskich producentów oraz rosnące zainteresowanie polskim rynkiem światowych potentatów z tej branży. Konkurencja dotyczyła zarówno cen, jak też jakości i zróżnicowanej oferty rynkowej.
Coraz wyraźniej wzrasta popyt na farby i lakiery bezpieczne dla środowiska oraz posiadające gwarancje jakości. Producenci krajowi uatrakcyjniają swoją ofertę, aby była ona konkurencyjna w porównaniu z wyrobami importowanymi.
W latach 2004–2008 zużycie farb i lakierów na rynku krajowym wzrosło o ponad 30%, przy czym w trzech latach (2004–2006) oszacowany poziom zużycia nie wykazywał dużych zmian, kształtował się na poziomie 1,1–1,2 mln ton, wzrost zanotowano w latach 2007–2008. Mimo rosnącej produkcji, do 2008 r. popyt rynku krajowego był w coraz większym stopniu pokrywany wyrobami importowanymi (w 2008 r. ponad 50%). W 2009 r. zużycie krajowe zmniejszyło się, niższa była produkcja krajowa, ale obniżyły się też obroty handlu zagranicznego.
Struktura obrotów w handlu zagranicznym kształtowana jest zarówno możliwościami produkcyjnymi polskich producentów, jak też popytem rynku krajowego na określone rodzaje wyrobów. Wolumen importu farb i lakierów jest wyższy od eksportu. Po 2000 r. (w okresie dekoniunktury w gospodarce) brak zbytu na rynku krajowym zahamował nieco import i wzrosło proeksportowe nastawienie polskich firm. Udział eksportu w produkcji miał tendencje rosnące, w 2008 r. wynosił 40%, podczas gdy w 2004 r. eksportowano ¼ produkowanych farb i lakierów.
W 2009 r. zmieniła się sytuacja na rynku farb i lakierów:
• zmniejszyła się produkcja krajowa,
• zmalały obroty na rynkach zagranicznych,
• udział eksportu w produkcji wynosił około 30%,
• import nadal miał znaczenie zasadnicze dla polskiego rynku. Przy malejącej produkcji popyt rynku krajowego był pokrywany importem w około 40%.

Polski rynek farb i lakierów

Źródło: dane GUS */ szacunki własne
Do obliczeń 2009 przyjęto:
Produkcja ogółem uwzględnia dane rzeczywiste GUS w zakładach zatrudniających > 49 osób oraz szacunki o produkcji w zakładach zatrudniających 10-49 osób.
Eksport i import w 2009 r. oszacowano na podstawie danych za 1-6.2009.

PODSUMOWANIE POLSKIEGO RYNKU FARB I LAKIERÓW W 2009 R. ZNAJDĄ PAŃSTWO W RAPORCIE "2009 R. W BRANŻY CHEMICZNEJ".

RAPORT 2009