Artykuły - Przemysł kosmetyczny

Strategie w projektowaniu funkcjonalnych składników kosmetycznych

26.03.2017
Autor: Anna Pawełczyk prof. Lucjusz Zaprutko, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Strategie w projektowaniu funkcjonalnych składników kosmetycznych

Innowacyjne kosmetyki wymagają substancji czynnych o dużej aktywności terapeutycznej, najkorzystniej pochodzenia naturalnego, jak również modyfikowanych metodami chemicznymi czy biotechnologicznymi.

Niezbędne są również nowoczesne metody oceny ich bezpieczeństwa i skuteczności działania, a także, co bardzo istotne, stworzenie innowacyjnych systemów dostarczania substancji czynnych, gwarantujących efektywny transport substancji w głąb skóry i pozwalających na zdecydowane poprawienie ich parametrów terapeutycznych. Ponadto, projektowanie kosmetyku na miarę XXI wieku obejmuje holistyczne podejście do powstającego produktu, w którym całości nie da się sprowadzić do sumy jej składników.

Kierunki projektowania substancji aktywnych
W niniejszym artykule podjęta została próba scharakteryzowania współczesnych kierunków dominujących w projektowaniu substancji aktywnych. Poszukiwanie nowych substancji bioaktywnych w surowcach naturalnych jest już obecnie mało skuteczne, gdyż około 95% bioaktywnych składników ekstraktów zostało wyizolowanych i zidentyfikowanych. Dlatego aktualnie priorytetem są ciągłe badania i modyfikacje już istniejących substancji aktywnych, a także otrzymywanie całkowicie nowych indywiduów chemicznych, kandydujących na innowacyjne substancje czynne o korzystnych indeksach działania. Wiele substancji czynnych pomimo wysokiej aktywności charakteryzuje się niekorzystnymi parametrami fizyko-chemicznymi wpływającymi na ich rozpuszczalność oraz biodostępność. Opracowanie użytecznych indywiduów terapeutycznych, zarówno substancji aktywnych, jak i ewentualnych ich przenośników, jest jednym z wyzwań nowoczesnej i interdyscyplinarnej dziedziny wykorzystującej potencjał chemii, kosmetologii, biotechnologii, farmakologii, mikrobiologii, nanotechnologii, technologii chemicznej czy inżynierii materiałowej. Ciągłe poszerzanie wiedzy na temat molekularnych podstaw funkcjonowania żywych organizmów przyczyniło się do zmiany podejścia w projektowaniu substancji aktywnych, w szczególności leków. Dotychczas podstawową strategią dominującą w modelowaniu struktur aktywnych było selektywne podejście „jeden lek – jeden cel biologiczny”, jednakże aktualna koncepcja zmierza w kierunku leku wielofunkcyjnego, efektywnie oddziałującego wielokierunkowo na kilka celów biologicznych. Nowa potencjalna cząsteczka aktywna to multifunkcyjna substancja o wielokierunkowym działaniu, która ma zastąpić jednoczesne stosowanie kilku osobnych substancji czynnych, względnie preparatów wieloskładnikowych.

Strategia hybrydowa
Poza możliwościami modyfikowania biodostępności substancji czynnej poprzez dodatek adjuwantów czy zastosowanie odpowiednich przenośników, takich jak micele, liposomy czy nano-formulacje, obserwuje się szereg modyfikacji chemicznych, gdzie obok analogów strukturalnych, dimerów, heterodimerów, biooligomerów, dendrymerów, cząsteczek supramolekularnych i przeróżnych nanoindywiduów wyraźnie wiedzie strategia hybrydowa. Rezultatem powyższych działań jest otrzymanie połączeń strukturalnych stanowiących całkowicie innowacyjne jednostki chemiczne, będące interesującymi kombinacjami strukturalnymi stosunkowo już poznanych aktywnych cząsteczek. Powyższe koncepcje i możliwości wywodzące się z obszaru chemii farmaceutycznej doskonale przenoszą się i wpisują w obszar kosmetologii i substancji aktywnych kosmetycznie, a termin „hybryda” pojawił się również w kosmetologii i wiąże się z wkroczeniem na rynek zupełnie nowych kosmetyków. Znaczenie hybrydy sięga do tradycji greckiego „hybris”, które obok nieposkromionej pychy, zuchwałości i upadku oznacza również pogwałcenie, naruszenie. Według definicji hybryda to połączenie, krzyżówka, mieszanka dwóch różnych indywiduów, często niepasujących do siebie. W słownikach zaznaczona zostaje sięgająca do etymologii łacińskiej definicja, która mówi o potomstwie zwierzęcia domowego i dzikiego, względnie pana i niewolnika. Hybrydą może być zatem gatunek zwierząt lub roślin powstały ze skrzyżowania ze sobą dwóch różnych osobników. Istotą znaczenia słowa „hybryda” jest to, że jest to „coś”, zwykle nienaturalnego, co tworzy samodzielną całość, o nie do końca wiadomym statusie, powstałą z połączenia różnych elementów, części, składników, zwykle normalnie wykluczających się, gdy funkcjonują oddzielnie.

Wyświetlono: 588

Przeczytaj również

Skomentuj

Kalendarium

więcej